Παγκόσμια Ημέρα κατά της Κλιματικής Αλλαγής

ΤΟ ΚΛΙΜΑ ΑΛΛΑΖΕΙ
ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΤΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ

ΕΞΟΙΚΟΝΟΜΗΣΤΕ ΕΝΕΡΓΕΙΑ

Μόνα τους τα χαμομηλάκια στο δρόμο

Μόνο του στο δρόμο (πηγη www.in.gr)

Της Φλώρας Κασσαβέτη, με τη συνεργασία της Μαριάννας Χατζημιχαήλ, υπεύθυνης περιβαλλοντικής εκπαίδευσης Β’ Διεύθυνσης Αθηνών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Πότε είναι η κατάλληλη στιγμή για να κυκλοφορήσει το πιτσιρίκι στο δρόμο μόνο του; Τώρα. Είτε είναι κοντά το σχολείο, είτε το γυμναστήριο, είτε το φροντιστήριο, εκπαιδεύστε το να κάνει το μεγάλο βήμα με ασφάλεια!

Μόνο του στο δρόμο; Όχι… καλύτερα! Οι περισσότεροι γονείς δεν αισθάνονται και πολύ ασφαλείς στην ιδέα να αφήσουν το παιδί να βγει στο δρόμο μόνο του, έστω και για πολύ κοντινά δρομολόγια, όπως π.χ. για να πάει στο φίλο του που μένει ένα στενό παρακάτω. Ακόμα όμως κι αν βαδίζουμε πάντα με το παιδί, είναι σημαντικό να το προετοιμάσουμε από νωρίς έτσι ώστε κάποια στιγμή να μπορεί να κυκλοφορεί με ασφάλεια μόνο του.

Πρόσεχε τους άλλους!
Το παιδί πρέπει πρώτα απ’ όλα να μάθει από νωρίς να προστατεύει τον εαυτό του, ν’ αναγνωρίζει μία κατάσταση πιθανού κινδύνου και να έχει την άνεση να λέει «όχι» σε πιθανόν επικίνδυνα πρόσωπα.

Να τι θα το συμβουλέψετε:
Να μην πλησιάζει οποιονδήποτε άγνωστο για να δει ή να πάρει οτιδήποτε.
Να μην πλησιάζει κοντά σε σταματημένο αυτοκίνητο αν κάποιος το καλέσει, να μη δίνει οδηγίες ούτε να μπει για κανένα λόγο μέσα.
Να μην απαντάει σε ερωτήσεις αγνώστων, ούτε να συζητά με ανθρώπους που δεν γνωρίζει καλά, ακόμα και αν προσπαθούν να το πείσουν ότι το γνωρίζουν ή έχουν πάρει εντολές από τους γονείς του.
Να μη χρονοτριβεί στο δρόμο, αλλά να πηγαίνει κατευθείαν εκεί όπου θέλει.

Κώδικας οδικής… ασφάλειας
Το δεύτερο σημαντικότερο που πρέπει να μάθει το παιδί είναι να κυκλοφορεί στους δρόμους της γειτονιάς με ασφάλεια. Γι’ αυτό, σε κάθε διαδρομή με τα πόδια, κάντε του μια επί τόπου εξάσκηση.

Δηλαδή:
Ενεργοποιήστε όλες τις αισθήσεις του παιδιού («Άκου το αυτοκίνητο που έρχεται», «Δες τα σήματα»).
Τονίστε στο μικρό ότι πρέπει να περπατάει πάντα στην εσωτερική πλευρά του πεζοδρομίου.
Σταματάτε μαζί στην άκρη του πεζοδρομίου, πριν απ’ το κράσπεδο, όταν θέλετε να περάσετε απέναντι.
Αν δεν υπάρχουν σηματοδότες και θέλει να περάσει απέναντι, πείτε του ότι πρέπει να ελέγχει κι από τις δύο κατευθύνσεις, ακόμα κι αν είναι δρόμος μονής κατεύθυνσης.
Μην το αφήνετε να περνά ποτέ ανάμεσα από παρκαρισμένα αυτοκίνητα.
Δείξτε του πώς να χρησιμοποιοεί τη διάβαση ή το φανάρι, το οποίο μπαίνει σε λειτουργία με κουμπί (όταν υπάρχει).
Φυσικά, τονίστε του ότι δεν πρέπει να παίζει με την μπάλα ή οτιδήποτε άλλο την ώρα που περπατά, ούτε να παίζει κυνηγητό με τους φίλους του!

Σιγουρευτείτε ότι θα τα καταφέρει .
Μην περιμένετε ότι επειδή το παιδί σας έχει αρχίσει να μαθαίνει τους κανόνες θα είναι σε θέση να τους ακολουθήσει με απόλυτη πειθαρχία. Το παιδί σ’ αυτή την ηλικία είναι σε θέση να αποκτήσει τις βάσεις για την κυκλοφοριακή του αγωγή, αλλά ακόμη έχει πολλές αδυναμίες που πρέπει να λάβετε υπόψη σας. Εξάλλου, το θέμα της κυκλοφοριακής αγωγής αφορά αποκλειστικά τους γονείς και εσείς θα αποφασίσετε πότε είναι η κατάλληλη στιγμή να το αφήσετε να διασχίσει μόνο του το δρόμο χωρίς να το έχετε κάτω από τη δική σας επίβλεψη.

Καλό θα είναι, λοιπόν, να ελέγξετε από πριν:
Αν έχει την ικανότητα να ελέγχει την ταχύτητα ενός αυτοκινήτου που πλησιάζει, όπως και την απόσταση που απέχει από αυτό.
Αν έχει τον απαραίτητο αυτοέλεγχο που θα το εμποδίσει να περάσει επιπόλαια από τη μία στην άλλη πλευρά του δρόμου.
Αν ξεφεύγει από την πορεία του και χώνεται ανάμεσα από τα μισοσταματημένα αυτοκίνητα όταν εσείς δεν βλέπετε… Μην ξεχνάτε ότι αυτή είναι η πιο συχνή αιτία παιδικών ατυχημάτων στο δρόμο.
Αν έχει καταλάβει ότι οι κανόνες αυτοί ισχύουν… για πάντα. Τα μικρά σ’ αυτή την ηλικία έχουν την τάση να πιστεύουν ότι όλοι οι κανόνες παύουν να ισχύουν μόλις μεγαλώσουν έναν ολόκληρο μήνα!

Από τη θεωρία στο… δρόμο!


Οι ασκήσεις στο δρόμο πρέπει να γίνουν αρκετές φορές, ακολουθώντας τα εξής βήματα:

1ο βήμα
Κάθε φορά πρέπει να επαναλαμβάνετε με λεπτομέρεια τι κάνετε, π.χ. σταματάμε στην άκρη του πεζοδρομίου, ελέγχουμε, περνάμε.

2ο βήμα
Την επόμενη φορά ζητήστε από το παιδί να σας πει τι να κάνετε, επισημαίνοντας τυχόν λάθη ή αμέλειες.

3ο βήμα
Όταν ξαναβγείτε με το μικρό, αφήστε το να σας οδηγήσει εκείνο.

4ο βήμα
Όταν δείτε ότι έχει εμπεδώσει όλους τους κανόνες, αφήστε το παιδάκι να κάνει τη διαδρομή, κι εσείς ακολουθήστε από πίσω, πριν το αφήσετε να περπατήσει μόνο του στο δρόμο.

Υποσιτισμός, μια ‘Υπουλη Τραγωδία!:

» Ευθύνεται για περισσότερους από τους μισούς θανάτους παιδιών σε όλο τον κόσμο – καμία μολυσματική ασθένεια από την εποχή της Επιδημίας της Πανώλης δεν παρουσίασε τέτοια αναλογία θανάτων.Εντούτοις, δεν είναι μολυσματική ασθένεια.Τα ολέθρια αποτελέσματά της διαφαίνονται στους εκατομμύρια επιζώντες που στιγματίζονται από αναπηρίες, χρόνιες ευαισθησίες στις ασθένειες και νοητικές βλάβες. Απειλεί γυναίκες, οικογένειες και τελικά, τη βιωσιμότητα ολόκληρων κοινωνιών».

-UNICEF,Η Κατάσταση των Παιδιών στον Κόσμο. Ποιά πάθηση είναι;Πρόκειται για τον υποσιτισμό σε πρωτεϊνες και ενέργεια, ο οποίος έχει συμβάλλει τουλάχιστον στους μισούς από τους 10,4 εκατ. θανάτους παιδιών κάθε χρόνο, σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας(WHO). Μία έκθεση της WHO τον Ιούλιο του 2001 ανέφερε:»οι συνέπειες του υποσιτισμού είναι εκτεταμένες και επηρεάζουν σχεδόν 800 εκατομμύρια ανθρώπους- το 20% του πληθυσμού στον αναπτυσσόμενο κόσμο». Αυτό σημαίνει ότι παγκόσμια, 1 στους 8 ανθρώπους πάσχει από υποσιτισμό. Αν και οι περισσότεροι από αυτούς βρίσκονται στην Ασία και την Αφρική, ωστόσο οι αναπτυγμένες χώρες δεν είναι απαλλαγμένες. 11 εκατομμύρια άνθρωποι οι οποίοι ζουν σε βιομηχανοποιημένες χώρες πάζουν από υποσιτισμό και επιπλέον 27 εκατομμύρια υποσιτιζόμενοι ζουν σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και της πρώην Σοβιετικής ‘Ενωσης.
Ο υποσιτισμός παρουσιάζεται όταν τα κύτταρα του σώματος δεν προσλαμβάνουν αρκετά θρεπτικά συστατικά, και συνήθως προκαλείται από το συνδυασμό δύο παραγόντων:(1) την ανεπαρκή πρόσληψη πρωτεϊνών, θερμίδων, βιταμινών και μεταλλικών στοιχείων και (2) τις συχνές λοιμώξεις.

Προστατέψτε τα παιδιά σας από τον Υποσιτισμό!
Τα παιδιά διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο υποσιτισμού επειδή βρίσκονται σε περίοδο ραγδαίας ανάπτυξης η οποία αυξάνει την απαίτηση για θερμίδες και πρωτεϊνες. Για παρόμοιους λόγους, οι έγκυες και οι γυναίκες που θηλάζουν είναι ευάλωτες στον υποσιτισμό.Η ανεπάρκεια των απαραίτητων θρεπτικών στοιχείων ανακόπτει τη σωστή ανάπτυξη του παιδιού. Αυτό κλαίει και είναι φιλάσθενο. Καθώς χειροτερεύει η κατάσταση, η απώλεια βάρους γίνεται πιο ευδιάκριτη, τα μάτια και το μαλακό σημείο στην κορυφή του κεφαλιού βυθίζονται, το δέρμα και οι ιστοί χάνουν την ελαστικότητά τους και η ικανότητα διατήρησης της θερμοκρασίας του σώματος μειώνεται.Ο υποσιτισμός μπορεί να εμφανιστεί και με άλλες μορφές, οι οποίες μπορεί επίσης να επιβραδύνουν την ανάπτυξη των παιδιών. Η ανεπαρκής πρόσληψη μεταλλικών στοιχείων – κυρίως σιδήρου, ιωδίου και ψευδαργύρου- και βιταμινών, ιδιαίτερα της βιταμίνης Α, μπορεί να προκαλέσει αυτές τις συνέπειες. Συγκεκριμένα, η έλλειψη βιταμίνης Α επηρεάζει περίπου 100 εκατ. μικρά παιδιά στον κόσμο και προξενεί τύφλωση κι επίσης εξασθενίζει το ανοσολογικό σύστημα! Διάφορες μελέτες έχουν δείξει ότι η ελλιπής σωματική ανάπτυξη ενός παιδιού σχετίζεται με τη μειωμένη διανοητική ανάπτυξη και την περιορισμένη σχολική και πνευματική απόδοση.

Μήπως υποσιτίζεται το παιδί σας;Οι γιατροί αξιολογούν τη διατροφική υγεία ενός παιδιού συνήθως μετρώντας το σώμα του και συγκρίνοντας τις διαστάσεις με τις φυσιολογικές τιμές. Η σύγκριση βάρους-ηλικίας αποκαλύπτει το βαθμό υποσιτισμού. Αν είναι σοβαρός, το παιδί είναι ισχνό και φαίνεται πολύ λεπτό. Η ασθένεια θεωρείται σοβαρής μορφής αν το βάρος του παιδιού είναι 40% και πλέον κάτω από το κανονικό, μέτριας μορφής αν είναι 25% ως 40% κάτω και ελαφράς μορφής αν είναι 10% ως 25% κάτω από το κανονικό. Μια πολύ χαμηλή αναλογία ύψους-ηλικίας ίσως αποκαλύψει χρόνιο υποσιτισμό.

Πώς να το προστατέψετε:
Καρ’ αρχήν πρέπει να βελτιωθεί το διαιτολόγιο των εγκύων ή των μητέρων που θηλάζουν, ώστε να παίρνουν περισσότερες θερμίδες και πρωτεϊνες.
Η καλύτερη δυνατή τροφή για ένα βρέφος είναι το γάλα της μητέρας του,ιδιαίτερα τις πρώτες μέρες της ζωής του.
Μεταξύ του 4ου και 6ου μήνα, το βρέφος πρέπει να αρχίσει να τρώει πολτοποιημένα φρούτα και λαχανικά, παράλληλα με το γάλα.
Μεταξύ του 5ου και 9ου μήνα, τα βρέφη γενικά αρχίζουν να χρειάζονται περισσότερες θερμίδες και πρωτεϊνες . Με σταθερότητα και συνέπεια να του δίνετε και άλλες τροφές. Οι βρεφικές τροφές με δημητριακά και λαχανικά πρέπει να δοθούν πρώτα κι αργότερα να ακολουθήσουν το κρέας και τα γαλακτοκομικά.
‘Επειτα από οχτώ μήνες,το μητρικό γάλα δεν αποτελεί πλέον τη βάση για το διαιτολόγιό του. Το ιδανικό διαιτολόγιο για το βρέφος περιλαμβάνει πλέον φρούτα, λαχανικά, δημητριακά και όσπρια, καθώς και κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα. Τα παιδιά χρειάζονται ιδιαίτερα τροφές πλούσιες σε βιταμίνη Α.Τέτοιες είναι τα σκουροπράσινα φυλλώδη λαχανικά και τα πορτοκαλί ή κίτρινα φρούτα και λαχανικά όπως το μάνγκο, τα καρότα και οι παπάγιες. Παιδιά ηλικίας κάτω των 3 ετών πρέπει να τρώνε 5-6 φορές τη μέρα.
Η μεγαλύτερη δυνατή ποικιλία τροφών σε διαφορετικούς συνδυασμούς παρέχει θρεπτικά συστατικά που προστατεύουν το παιδί σας!

Τα παιδιά, το μελάνωμα και ο ήλιος

Προστατέψτε τα παιδιά σας από τον ήλιο. Νέες έρευνες δείχνουν ότι το κάψιμο από τον ήλιο, νωρίς στη παιδική ηλικία, δημιουργεί πολύ ψηλές πιθανότητες πρόκλησης μελανώματος, αργότερα στη ζωή των παιδιών.
Το μελάνωμα είναι ένας πολύ επικίνδυνος καρκίνος του δέρματος, έχει την ικανότητα να εξελίσσεται πολύ γρήγορα και μπορεί να κάνει μεταστάσεις σε διάφορα μέρη του σώματος (λεμφαδένες, πνεύμονες, εγκέφαλο, συκώτι, οστά). Είναι ανθεκτικό στις θεραπείες και τα αποτελέσματα είναι απογοητευτικά με ψηλό ποσοστό θνησιμότητας.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα πρόσφατης εργαστηριακής έρευνας που έγινε στο National Cancer Institute, η ποσότητα της υπεριώδους ακτινοβολίας που χρειάζεται για να προκαλέσει καρκίνο στα μελανοκύτταρα των παιδιών είναι πάρα πολύ λιγότερη από αυτή που χρειάζεται για την καρκινοποίηση μελανοκυττάρων στους ενήλικες.

Σε πειραματόζωα στα οποία έκαναν πειράματα έκθεσής τους στην υπεριώδη ακτινοβολία, βρήκαν ότι σε ενήλικα ζώα χρειαζόταν 30 φορές περισσότερη ακτινοβολία για να προκληθεί η ίδια καρκινική βλάβη.

Η υπεριώδης ακτινοβολία που προέρχεται από τον ήλιο είναι επιβλαβής για το ανθρώπινο δέρμα και ιδιαίτερα για το δέρμα των παιδιών. Τα μελανοκύτταρα, τα οποία παράγουν το μελαψό χρώμα του δέρματος, βρίσκονται στην επιφάνεια του δέρματος.

Η υπεριώδης ακτινοβολία, πιστεύεται ότι προκαλεί βλάβη στο γενετικό υλικό των μελανοκυττάρων με αποτέλεσμα να δημιουργείται το μελάνωμα.
Τα βρέφη και τα νεαρά παιδιά είναι περισσότερο ευάλωτα στην υπεριώδη ακτινοβολία διότι το δέρμα τους, περιέχει επίσης και αρχέγονα ανώριμα μελανοκύτταρα.
Τα κύτταρα αυτά πολλαπλασιάζονται γρηγορότερα όταν υποβάλλονται στην ακτινοβολία αυτή.
Δημιουργούνται έτσι περισσότερες πιθανότητες πρόκλησης βλάβης στο DNA τους με αποτέλεσμα την εγκατάσταση των μηχανισμών εκείνων που οδηγούν στον καρκίνο.
Ακόμη ένας παράγοντας που θεωρείται ότι εξηγεί την ιδιαίτερη ευαισθησία των παιδιών είναι το γεγονός ότι το οι υπεριώδεις ακτινοβολίες επηρεάζουν και το ανοσοποιητικό σύστημα των παιδιών.
Το σύστημα άμυνας, λόγω αυτής της αρνητικής επίδρασης δεν αντιδρά σωστά για να εξαλείψει τα πρώτα ανώμαλα κύτταρα που θα οδηγήσουν μελλοντικά στην ανάπτυξη του μελανώματος.

Τα συμπεράσματα της ενδιαφέρουσας αυτής μελέτης είναι ξεκάθαρα:
Προστατέψτε τα παιδιά σας από τον ήλιο
Πρέπει με κάθε τρόπο να αποφεύγονται τα καψίματα από τον ήλιο στα παιδιά
Φορέστε στα παιδιά καπέλο, χρησιμοποιείστε αντηλιακές κρέμες με ψηλό δείκτη προστασίας
Αποφεύγετε αχρείαστες εκθέσεις των παιδιών στον ήλιο

Βιβλιογραφία:

National Cancer Institute

Θερίζει την Αφρική ο HIV

Τουλάχιστον 4,2 εκατομμύρια παιδιά είναι ορφανά από το AIDS στη δυτική και τη κεντρική Αφρική, όπως ανακοίνωσε η UNICEF την Τετάρτη, στο Ντακάρ, στη διάρκεια του συμποσίου για την καλύτερη μέριμνα των παιδιών που έχουν πληγεί άμεσα και έμμεσα από τον ιό HIV. Η οργάνωση αναφέρει πως η αρνητική επίδραση του AIDS και του ιού HIV, διαφαίνεται κατά τρόπο τρομακτικό από τον αυξανόμενο αριθμό των παιδιών που μένουν ορφανά εξαιτίας της νόσου. Στη δυτική και κεντρική Αφρική, στα 4,2 εκατομμύρια ανέρχονται τα ορφανά. Στις 24 χώρες της δυτικής και κεντρικής Αφρικής, σχεδόν 680.000 παιδιά ζουν με τον ιό HIV και τη νόσο του AIDS, ενώ από τις 600.000 οροθετικές εγκύους, μόλις το 1,3% έλαβε τα απαραίτητα αντιρετροϊκά φάρμακα για την πρόληψη της μετάδοσης του ιού στα μωρά τους. Σύμφωνα με την UNICEF: «Τα παιδιά είναι η συγκαλυμμένη πλευρά της πανδημίας, ακόμη και στις χώρες όπου το ποσοστό της νόσου είναι μικρό. Αυτό το μέρος του πληθυσμού δεν έχει πρόσβαση στις υπηρεσίες πρόληψης και περίθαλψης». Το παράδοξο είναι δε, ότι ενώ υπάρχουν οικονομικοί πόροι για να καλυφθεί η διάδοση της νόσου στα παιδιά, η ηλικιακή αυτή ομάδα δεν αποτελούσε «προτεραιότητα» έως τώρα.

Πηγή: ΕΞΠΡΕΣ

Η ΑΠΕΙΛΗ ΤΗΣ ΑΥΞΑΝΟΜΕΝΗΣ ΑΠΑΝΘΡΩΠΙΑΣ

Παρασκευά Ν. Παρασκευόπουλου
Καθηγητή Ε.Μ.Πολυτεχνείου

Στον πλανήτη μας υπάρχουν χώρες πολύ πλούσιες, πολύ φτωχές, αλλά και οι ενδιάμεσες.
Αν παίρναμε δυο αντιπροσωπευτικές οικογένειες, τη μία από τις πλούσιες χώρες και την άλλη από τις φτωχές χώρες, και τις συγκρίναμε μεταξύ τους, τότε έχω την αίσθηση ότι η σύγκριση θα μας άφηνε όλους άφωνους. Από τη μια μεριά χλιδή, πλούτος, ωραία σπίτια και αυτοκίνητα, πλούσια φαγητά, και από την άλλη φτώχεια, αρρώστια, αγραμματοσύνη, εξαθλίωση, περιθωριοποίηση, απόγνωση.
Κάθε άνθρωπος, με στοιχειώδη συμπάθεια και συμπόνια για το συνάνθρωπό του, δεν μπορεί παρά να συμμερισθεί και να αισθανθεί ότι κάτι άδικο, κάτι απαράδεκτο, κάτι απάνθρωπο συμβαίνει. Βεβαίως σεβόμαστε τα κεκτημένα καθενός. Αλλά όταν φθάνουμε στο σημείο που ο ένας θα ζούσε αν είχε (αλλά δεν έχει, δεν του δίνει) ό,τι πετάει ο άλλος στο καλάθι των αχρήστων, βρισκόμαστε μακριά από τους κανόνες στοιχειώδους ανθρωπιάς. Είναι μια εικόνα απαράδεκτης απανθρωπιάς.
Η εικόνα αυτή γίνεται χειρότερη όταν σκεφθεί κανείς ότι εμείς θάβουμε τα προϊόντα μας στις χωματερές (για να προστατεύσουμε τις τιμές τους), ενώ, αν τα έτρωγαν τα αποσκελετωμένα παιδάκια στις χώρες του τρίτου κόσμου, δεν θα πέθαιναν από ασιτία. Αυτό και αν δεν είναι το αποκορύφωμα της απανθρωπιάς. Και το απίστευτο είναι ότι πολλοί ολίγοι, σχεδόν κανένας μας, δεν διαμαρτύρεται, για να διορθωθούν τα πράγματα. Μήπως σταματήσει αυτή η επιδείνωση, αυτός ο κατήφορος της ντροπής. Αλήθεια, πως φθάσαμε σ’ αυτό το σημείο απανθρωπιάς; Υπάρχει απάντηση που να μας δικαιολογεί; Αν υπάρχει, θα ήθελα πάρα πολύ να τη μάθω.
Αν εξετάσουμε την κατανομή του ακαθάριστου προϊόντος ολόκληρου του πλανήτη μας, τότε θα παρατηρήσουμε ότι ο μισός πλούτος της Γης βρίσκεται στις βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες και συγκεκριμένα στις Η.Π.Α. (25%), στην Ε.Ε. (15%) και στην Ιαπωνία (10%). Τα 2/3 των παγκόσμιων εξαγωγών γίνονται από αυτές τις χώρες. Το 90% των ευρεσιτεχνιών στον κόσμο ανήκουν σ’ αυτές τις χώρες και συγκεκριμένα στις Η.Π.Α. το 55%, στην Ε.Ε. το 15% και στην Ιαπωνία το 20%. Επιπλέον, οι πλούσιες χώρες (δηλ. το 20% του πληθυσμού της Γης) καταναλώνουν το 60% των τροφών που παράγει ο πλανήτης, όπως επίσης και το 60% των ενεργειακών πόρων του πλανήτη.
Πάνω από 1.5 δισεκατομμύρια άνθρωποι, κυρίως στη Νότια Αμερική, στην Αφρική και στην Ασία, υποφέρουν από την πείνα. Δεν έχουν πόσιμο νερό. Δεν έχουν ούτε καν την υποτυπώδη, τη στοιχειώδη φροντίδα σε θέματα υγείας και παιδείας.
Ειδικά για την πιο ευαίσθητη και πιο απροστάτευτη κατηγορία ανθρώπων, τα παιδιά,
αναφέρουμε τα εξής. Φτωχά παιδιά πηγαίνουν σε αποξηραμένους αγρούς και ψάχνουν να βρουν λίγα σπόρια που έτυχε να απομείνουν εκεί και έτσι να χορτάσουν την πείνα τους. Η παιδική θνησιμότητα είναι στα ύψη. Συγκεκριμένα, για παιδάκια κάτω του ενός έτους, η θνησιμότητα είναι τρομακτική: Κάθε 5 λεπτά πεθαίνει ένα παιδί, ή κάθε ημέρα πεθαίνουν γύρω στις 18 χιλιάδες παιδιά, ή κάθε χρόνο πεθαίνουν 6 εκατομμύρια παιδιά. Για παιδιά μέχρι και πέντε ετών, η θνησιμότητα φθάνει γύρω στα 11 με 13 εκατομμύρια θανάτους το χρόνο. Η παιδική θνησιμότητα οφείλεται στις αρρώστιες, την πείνα και την έλλειψη καθαρού πόσιμου νερού.
Αν βάλετε τα φέρετρα αυτών των 13 εκατομμυρίων παιδιών το ένα μετά το άλλο, θα καταλάβουν ένα μήκος όσο περίπου από την Ελλάδα μέχρι την Αμερική ή έστω όσο από την Αθήνα μέχρι το Λονδίνο.
Φαντασθείτε δίπλα σ’ αυτή τη σειρά των φερέτρων, που μέσα τους έχουν άψυχα κορμάκια βρεφών και μικρών παιδιών, να στέκονται από τη μια μεριά τα 13 εκατομμύρια μανάδων και από την άλλη μεριά τα 13 εκατομμύρια πατεράδων, που κλαίνε απαρηγόρητα για το χαμό του παιδιού τους. Είναι ένα φρικιαστικό και απάνθρωπο θέαμα. Ένα θέαμα που ξέρουμε ότι θα το δούμε τον επόμενο χρόνο, θα το δούμε και το μεθεπόμενο χρόνο και ποιος ξέρει μέχρι πότε. Και εμείς οι πλούσιοι δεν κάνουμε απολύτως τίποτα για να διορθώσουμε το κακό.
Αυτήν την εικόνα πρέπει να τη δείχνουν οι τηλεοράσεις όλων των πλούσιων χωρών κάθε μέρα. Και θα σταματήσουν να τη δείχνουν, μόνο όταν διορθωθεί το κακό, μόνο όταν βοηθήσουμε να μην ξανασυμβεί να πεθαίνουν πια, όχι εκατομμύρια, αλλά ούτε ΕΝΑ παιδί από την πείνα και αρρώστιες που μπορούν να θεραπευθούν. Αν πραγματοποιηθεί αυτό, τότε τα ΜΜΕ θα έχουν επιτελέσει την πραγματική τους αποστολή, που είναι «δικαιότερη και ουσιαστικότερη ενημέρωση, και επομένως μεγαλύτερη ελπίδα για την ανθρωπότητα».
Ένα άλλο φρικιαστικό και απάνθρωπο, που συμβαίνει στις φτωχές χώρες, είναι η παιδική πορνεία. Η πορνεία αυτή εξαπλώνεται κάθε χρόνο και περισσότερο στον πλανήτη μας, για παιδιά από ηλικίας 10 έως 16 ετών. Αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχει τόση φτώχεια και δυστυχία σε πολλές οικογένειες, που προκειμένου να γλιτώσει ολόκληρη η οικογένεια το θάνατο από ασιτία, οι γονείς «θυσιάζουν» ένα από τα παιδιά τους, εξωθώντας το στην πορνεία. Δεν μπορώ να το φανταστώ, δεν το χωράει ο νους μου, δεν μπορώ να το πιστέψω ότι υπάρχουν συνάνθρωποί μας που φθάνουν σε τέτοιο σημείο εξαθλίωσης, που χάνουν κάθε είδος αξιοπρέπειας, ώστε να στέλνουν στους δρόμους το δεκάχρονο κοριτσάκι τους ή το δεκάχρονο αγοράκι τους, για να πέσει θύμα απάνθρωπων σεξουαλικών ορέξεων, από ανθρωποειδή που προέρχονται συνήθως από πλούσιες χώρες της Δύσης, που οργανώνουν εκδρομές σ’ αυτές τις χώρες με στόχο την παιδική πορνεία (βλέπε σεξοτουρισμός). Είναι μια εικόνα έσχατης ανθρώπινης καταρράκωσης και παραφροσύνης. Και αυτό επίσης είναι ένα άλλο πολύ σημαντικό θέμα που θα πρέπει να δείχνουν οι τηλεοράσεις όλου του κόσμου καθημερινά, μέχρις ότου ούτε ΕΝΑ παιδί να μη γίνεται θύμα πορνείας.
Τέλος, αναφέρουμε ότι πάνω από 120 εκατομμύρια παιδιά εργάζονται με πλήρη απασχόληση (14 έως 17 ώρες την ημέρα), και πάνω από 130 εκατομμύρια παιδιά εργάζονται με μερική απασχόληση, ενώ θα έπρεπε να βρίσκονταν στο σχολείο τους.
Πολλά από αυτά τα 250 εκατομμύρια παιδιά συνήθως πέφτουν θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης.

ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ…

Αυτή τη χρονιά τα ευτυχισμένα παιδιά να γίνουν περισσότερα….

Η κακοποίηση και η κάθε είδους εκμετάλλευση των παιδιών,
να περιοριστεί, μέχρι τελικής εξάλειψης του άθλιου αυτού φαινομένου,
που «κοσμεί» την απαράδεκτα ανεκτική κοινωνία του 2007
με τα χαρακτηριστικά του πιο σκοτεινού μεσαίωνα.
ΓΟΝΕΙΣ…

ΓΕΙΤΟΝΕΣ…

ΣΧΟΛΕΙΟ…
ΠΟΛΙΤΕΙΑ…
ΟΛΟΙ ΜΑΣ…
να γίνουμε Άγγελοι, να απλώσουμε τις φτερούγες μας και να
ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΟΥΜΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

Η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στην οικογένεια. Σχολείο και παιδική προστασία. ΜΕΡΟΣ 3ο

Πρέπει να πούμε ακόμη ότι οι προσπάθειες διαφόρων οργανισμών και οργανώσεων, ιδίως στη χώρα μας, δεν αντιμετωπίζουν το σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών και ως ένα πολιτικό πρόβλημα που απαιτεί κατάλληλους χειρισμούς μέσα από θεσμικούς προγραμματισμούς:
– με την καθιέρωση συμβουλευτικών κέντρων γονιών και παιδιών
– με προγράμματα προετοιμασίας για το γονικό ρόλο που να απευθύνονται σε διάφορες ηλικίες (παιδιά, εφήβους, ενήλικες μελλοντικούς γονείς, ενήλικες γονείς)
– με την ίδρυση σχολιατρικών υπηρεσιών που θα διαθέτουν κοινωνικό λειτουργό και ψυχολόγο οι οποίοι μπορούν να παίξουν σημαντικό ρόλο στην πρόληψη του προβλήματος.
– με προγράμματα εκπαίδευσης εκπαιδευτικών που θα ειδικεύονται σε θέματα σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης
– με τηλεφωνικές γραμμές άμεσης βοήθειας για παιδιά, και πολλά άλλα.
Η πολιτεία περιορίζεται συνήθως σε σύντομα προγράμματα θεραπείας των θυμάτων και στην απονομή βαριών ποινών στο δράστη. Η θεσμοθέτηση προγραμμάτων όπως τα προηγούμενα απαιτούν χρόνιο προγραμματισμό και ένα σοβαρό μέρος του κρατικού προϋπολογισμού προκειμένου να πραγματοποιηθούν.
Συχνά μάλιστα ξεσπά ένας «ηθικός πανικός» γύρω από τέτοιου είδους προβλήματα ο οποίος συνίσταται βασικά σε συντηρητικές αντιδράσεις που στόχο έχουν να αποκαταστήσουν αμέσως την τάξη, την ομαλότητα και την κοινωνική ευταξία. Μας αρκεί η ισόβια καταδίκη και το λιντσάρισμα του δράστη για να εφησυχασθούμε και να βάλουμε το θέμα στην άκρη μέχρι την επόμενη φορά που τα τηλεοπτικά κανάλια και τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων θα παρουσιάζουν κάποιο άλλο παιδί θύμα σεξουαλικής κακοποίησης μέσα στην ίδια του την οικογένεια. Όλη αυτή η δημοσιότητα όμως κακοποιεί για δεύτερη φορά και στιγματίζει το θύμα. Στην ουσία επιτρέπουμε την αναγνώριση, την ερμηνεία και την προσπάθεια αντιμετώπισης μόνο των συμπτωμάτων και αγνοούμε τα αίτια. Γιατί το σύμπτωμα αφορά το παιδί, ενώ τα αίτια αφορούν την οικογένεια και το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.
Και στο σημείο αυτό να σταθούμε λίγο στην ίδια την οικογένεια και να την εξετάσουμε ως έναν ισχυρό θεσμό, όπως αναδεικνύεται μέσα στο χρόνο. Η ίδια η σύσταση της οικογένειας ενέχει τα σπέρματα τέτοιων παρεκτροπών. Με τη συμμετοχή του στο θεσμό της οικογένειας από τη γέννησή του ο άνθρωπος δέχεται την πρώτη μορφή άσκησης εξουσίας, αρκεί να εξετάσουμε στο εσωτερικό της τη θέση της γυναίκας σε σχέση με τον άντρα και του παιδιού σε σχέση με τους ενήλικες γονείς. Η κοινωνικοποίηση στο εσωτερικό της οικογένειας συντελείται συχνά μέσα από διαδικασίες και πρακτικές που προετοιμάζουν το άτομο να δεχθεί την εξουσιαστική δομή του κράτους και των υπόλοιπων θεσμών της κοινωνίας. Επομένως η ενίσχυσή της και η προστασία της από κάθε είδους διαδικασίες διάλυσης είναι απαραίτητες για την κοινωνική ζωή.
Με τον ισχυρό κοινωνικό θεσμό της οικογένειας βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση, αλληλενέργεια και αλληλεπίδραση και το σχολείο. Αυτό εκτός από τη μετάδοση επιλεγμένων γνώσεων, συγκεκριμένης παιδείας (κουλτούρας), ορισμένης γλώσσας, μεταδίδει παράλληλα στους μαθητές του αρχές και αξίες κοινωνικές και πολιτικές καθώς και ηθικές και αισθητικές που είναι κυρίαρχες στη σύγχρονη κοινωνική πραγματικότητα .
Επομένως η θεραπεία τέτοιων συμπτωμάτων θα χρειαζόταν ισχυρές επεμβάσεις και κοινωνικές ανακατατάξεις στην οικογένεια και ιδίως στο σχολείο. Εάν το σχολείο, ως θεσμός του κράτους, ενδιαφέρεται να παραγάγει υποταγμένους πολίτες, ο δάσκαλος μπορεί ωστόσο να προαγάγει το κριτικό πνεύμα και την προσωπική αξιοπρέπεια των μαθητών του.
Οι εκπαιδευτικοί ως επαγγελματίες που έχουν άμεση επαφή με το παιδί έρχονται θέλοντας και μη καθημερινά αντιμέτωποι με όλα τα κοινωνικά προβλήματα που αφορούν την παιδική ηλικία, τα οποία μπορούν να εξετάσουν μέσα από την παρατήρηση του παιδιού, με την επαφή τους με τους γονείς και ως ένα βαθμό είναι επομένως σε θέση να γνωρίζουν την κατάσταση που βιώνει το κάθε παιδί μέσα στην οικογένεια. Όλα αυτά πρέπει να τα παίρνει υπόψη του κάθε ευαισθητοποιημένος εκπαιδευτικός, να μη σπεύδει στην εξαγωγή συμπερασμάτων όσον αφορά τη διάγνωση του προβλήματος και να μην αρκείται μόνο στα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς του τυπικού θύματος, του δράστη, της οικογένειας, που περιγράφηκαν παραπάνω. Ας μην ξεχνούμε ότι δεν είμαστε ειδικοί και έχουμε πάντα τη δυνατότητα να απευθυνθούμε σε κάποιον ψυχίατρο ή ψυχολόγο.
Επομένως το σχολείο με τους λειτουργούς του ως φορέας προστασίας των δικαιωμάτων των παιδιών μπορεί να συντελέσει στη διάγνωση αλλά κυρίως στην πρόληψη του προβλήματος, η πρόσφατη αποκάλυψη του οποίου συνδέεται με μια σταδιακή αλλαγή των κοινωνικών στάσεων προς τη σεξουαλικότητα. Μια ρεαλιστική αντιμετώπιση συνίσταται αρχικά στην κατανόηση ότι οι σύγχρονες σεξουαλικές πρακτικές μεταβάλλονται μέσα στο χρόνο, ό,τι ίσχυε 20 χρόνια πριν μπορεί να μην ισχύει σήμερα. Παράλληλα μεταβάλλεται και η σεξουαλικότητα της παιδικής ηλικίας.
Η πιο ελεύθερη σχέση που διαμορφώνουν σήμερα οι νέοι αλλά και τα παιδιά με τη σεξουαλικότητά τους είναι η καλή πλευρά αυτών των εξελίξεων. Δυστυχώς αυτή η πλευρά συνοδεύεται συχνά από όλες τις βαθιά ριζωμένες κοινωνικές προκαταλήψεις και από τον εκχυδαϊσμό που συνεπάγεται η εμπορευματοποίηση του σεξ.
Το πρόβλημα της σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών είναι ένα κοινωνικό φαινόμενο του οποίου οι ρίζες πρέπει να αναζητηθούν στους τρόπους και τις διαδικασίες κοινωνικοποίησης των ανδρών. Στα πλαίσια δηλαδή μιας κοινωνίας που πάντα απέδιδε στον άντρα το ρόλο του δυνατού, του κατακτητή, που δικαιωνόταν μέσα από τη σεξουαλική του δραστηριότητα και επιτυχία. Τα κοινωνικά πρότυπα της γυναικείας και αντρικής συμπεριφοράς καθώς και πλήθος άλλων εδραιωμένων κοινωνικών αντιλήψεων που αφορούν τους ρόλους των δύο φύλων συντηρούνται και διαιωνίζονται και σήμερα μέσα στη σχολική τάξη. Η απαλλαγή των εκπαιδευτικών από τέτοιες προκαταλήψεις και ηθικολογίες αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την αποφυγή αβάσιμων και πρόωρων διαγνώσεων ή ακόμη αποσιώπησης του προβλήματος.
Η προσέγγιση του θέματος της σεξουαλικής κακοποίησης, αλλά και γενικότερα του θέματος της σεξουαλικότητας στα παιδιά δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Απαιτούνται προσεγμένοι και εξειδικευμένοι χειρισμοί απομακρυσμένοι από την ενοχοποίηση της σεξουαλικότητας και διάφορους ηθικολογικούς αυταρχισμούς οι οποίοι οδηγούν σε καχυποψία και παρανοϊκή συμπεριφορά.
Δεν αρκεί μόνο η καλή διάθεση από μέρος των εκπαιδευτικών οι οποίοι τις περισσότερες φορές είναι και γονείς και θέματα τέτοιας φύσης τους αγγίζουν ιδιαίτερα, απαραίτητη είναι η ενημέρωση και η κατάρτισή τους.
Ίσως σήμερα περισσότερο από κάθε άλλη φορά είναι επιτακτική ανάγκη το ελληνικό σχολείο να ακολουθήσει τις επιταγές της εποχής και να στρέψει τη ματιά του στο θέμα της σεξουαλικής αγωγής των παιδιών.
Η εμφάνιση και δημόσια συζήτηση του προβλήματος του AIDS έχει συμβάλλει καταλυτικά στην εκλαϊκευση όρων και θεμάτων που ποτέ ως τώρα δεν συζητούνταν δημόσια ούτε και ιδιωτικά.
Οικογένεια και παιδί τελικά φαίνεται να περιμένουν από το σχολείο πολλά πάνω στο θέμα της σεξουαλικής διαπαιδαγώγησης. Η εφαρμογή διαφόρων προγραμμάτων – projects από κατάλληλα προετοιμασμένους και εξειδικευμένους εκπαιδευτικούς είναι μια πρώτη λύση ή ίσως και ανάγκη για τη σωστή και έγκαιρη ενημέρωση των παιδιών, ώστε να μην πέφτουν θύματα σεξουαλικής κακοποίησης, αλλά συγχρόνως να ακολουθούν μια υγιή σεξουαλική ζωή.

Η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στην οικογένεια. Σχολείο και παιδική προστασία. ΜΕΡΟΣ 2ο

Καθώς επιχειρούμε να σκιαγραφήσουμε τη γενική εικόνα της οικογένειας, στην οποία συναντούμε σεξουαλική κακοποίηση του ή των παιδιών της, απαραίτητο είναι να εξετάσουμε παράλληλα και τα γενικά χαρακτηριστικά του παιδιού θύματος, του δράστη που συνήθως είναι ο πατέρας, αλλά και το ρόλο που παίζει η μητέρα με τη στάση της απέναντι στη σεξουαλική κακοποίηση μέσα στην ίδια της την οικογένεια, την ύπαρξη της οποίας τις περισσότερες φορές γνωρίζει.
Το παιδί θύμα συνήθως δε φέρει ορατές σωματικές κακώσεις, συνεπώς η σεξουαλική του κακοποίηση γίνεται αντιληπτή μέσα από χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς του. Το θλιμμένο και απομονωμένο παιδί, το παιδί με παραβατική συμπεριφορά και επιθετικότητα, γενικότερα το παιδί με έντονα προβληματική συμπεριφορά ενδέχεται να έχει τραυματικές εμπειρίες μέσα στην οικογένεια, όχι όμως απαραίτητα σεξουαλικής κακοποίησης. Χωρίς να είμαστε ειδικοί, ψυχολόγοι ή ψυχίατροι δεν μπορούμε σε καμία περίπτωση να αξιολογήσουμε αυτά τα χαρακτηριστικά ως διαγνωστικά. Σίγουρα δίνουν αφορμή στον εκπαιδευτικό για προβληματισμό, ο οποίος όμως πρέπει να διερευνηθεί μέσα από τη γνώση των βιογραφικών στοιχείων του παιδιού, με πληροφορίες για το οικογενειακό περιβάλλον στο οποίο ζει και, γιατί όχι, με διάλογο και συνεργασία με τους ίδιους τους γονείς. Η τελική διάγνωση και οι τρόποι θεραπείας αφορούν αποκλειστικά τους ειδικούς.
Το παιδί θύμα χαρακτηρίζεται επίσης από χαμηλή αυτοεκτίμηση, αισθήματα στιγματισμού, απομόνωση, δυσκολία ανάπτυξης στενών διαπροσωπικών σχέσεων και ομαλής σεξουαλικής ζωής. Ως έφηβοι/ενήλικες τα θύματα παρουσιάζουν σε μεγαλύτερο ποσοστό πρόωρο ξεκίνημα σεξουαλικών επαφών, εγκυμοσύνες στην εφηβεία, σεξουαλική επαφή χωρίς προφύλαξη, πολλαπλούς σεξουαλικούς συντρόφους, φορείς ασθενειών που μεταδίδονται με τη σεξουαλική επαφή, όμως κι αυτά είναι χαρακτηριστικά τα οποία πρέπει να εξετάζουμε με ιδιαίτερη επιφύλαξη γιατί εύκολα προκαλούνται από ένα σωρό άλλα αίτια.
Τα χαρακτηριστικά του δράστη από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με στατιστικά στοιχεία είναι σε ποσοστό 75% άντρες άτομα γνώριμα στο παιδί, στα οποία δείχνει εμπιστοσύνη. Οι δράστες περιγράφονται ως άτομα με κυριαρχική συμπεριφορά, στερημένα στην παιδική ηλικία ή φέρουν οι ίδιοι εμπειρίες διαφόρων μορφών βίας, σωματικής κακοποίησης, παραμέλησης, σεξουαλικής ή ψυχολογικής κακοποίησης. Ειδικότερα ο πατέρας δράστης ζηλεύει και επιθυμεί το παιδί του, στη ζωή του οποίου επεμβαίνει έντονα, ανεξάρτητα από την ηλικία του και συχνά είναι ένα άτομο που αναζητάει στη σχέση με τη γυναίκα του μια εξιδανικευμένη εικόνα της μητέρας του. Μπορεί να κακοποιεί ένα ή περισσότερα δικά του παιδιά,αλλά θύματά του μπορούν να αναζητηθούν και έξω από το άμεσο οικογενειακό περιβάλλον, πολλοί δράστες κακοποιούν δικά τους και άλλα παιδιά. Τυπικός δράστης είναι συνήθως ο πατέρας, θύματα κορίτσια, με τη σταδιακή όμως διερεύνηση του προβλήματος αποκαλύπτονται όλο και μεγαλύτερα ποσοστά με δράστες γυναίκες και θύματα αγόρια.
Ιδιαίτερο είναι το ενδιαφέρον που προκαλεί η στάση της μητέρας απέναντι στη σεξουαλική κακοποίηση παιδιών της από τον άντρα της ή τον εραστή της. Τις περισσότερες φορές γνωρίζει τι συμβαίνει είτε γιατί της το έχει εκμυστηρευτεί το παιδί, είτε γιατί το έχει η ίδια αντιληφθεί. Συναντούμε συνήθως μητέρες που δέχονται το πρόβλημα επειδή αδυνατούν να το εμποδίσουν. Ιδιαίτερα αδύναμες είναι οι γυναίκες που είχαν παρόμοιες εμπειρίες και δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο συζυγικό και μητρικό τους ρόλο. Μητέρες που δεν έχουν τα απαραίτητα εφόδια αλλά και την τόλμη να αυτονομηθούν και να αναλάβουν οι ίδιες την προστασία των παιδιών τους. Συχνά στο όνομα του οικογενειακού δεσμού, όχι μόνο δεν στηρίζουν το παιδί τους στην αποκάλυψη της κακοποίησης, αλλά πολλές φορές το παροτρύνουν να μην αντιδρά και να υπακούει στο δράστη ή ακόμη το κατηγορούν πως λέει ψέματα.
Η μητέρα συνεπώς συμβάλλει καταλυτικά στην απόκρυψη του προβλήματος στην προσπάθειά της να διατηρήσει τον ίδιο τον οικογενειακό πυρήνα, αλλά και την εικόνα του προς τα έξω σύμφωνα με τις κοινά αποδεκτές κοινωνικές αξίες. Διότι η σεξουαλική κακοποίηση του παιδιού μέσα στην οικογένεια ταυτίζεται σχεδόν πάντα με την παραβίαση του αιμομικτικού φραγμού, που στις σύγχρονες κοινωνίες προκαλεί την κοινωνική απέχθεια και υψηλές δικαστικές ποινές.
Αδιέξοδη είναι η θέση του παιδιού θύματος σεξουαλικής κακοποίησης μέσα στην οικογένεια. Με δράστη τον πατέρα και μια μητέρα που σιωπά συνενοχικά για τους λόγους που προανέφερα, το παιδί λόγω της ανηλικιότητάς του βρίσκεται σε κατάσταση αδυναμίας και απόγνωσης, δεν είναι σε θέση ν’ αναλάβει την αποκάλυψη του δράστη και την επιδίωξη της τιμωρίας του τόσο εξαιτίας της σύγχυσης και της άγνοιάς του, όσο και εξαιτίας της πίεσης που του ασκεί η οικογένεια άμεσα και έμμεσα, τον κίνδυνο του σκανδάλου και της διάλυσης της οικογένειας, με αποτέλεσμα να βρίσκεται στην παράδοξη θέση να προστατεύει με τη σιωπή του το δράστη και όλη την οικογένεια. Αυτός είναι και ο λόγος που σήμερα έχουμε πολλές αποκαλύψεις από ενήλικες που κακοποιήθηκαν σεξουαλικά στην παιδική ηλικία.
Επομένως στις προσπάθειες από κοινωνικούς φορείς για την αποκάλυψη και τη θεραπεία του προβλήματος έρχονται να προστεθούν και οι κοινωνικές αντιλήψεις ή καλύτερα οι προκαταλήψεις αναφορικά με την ευθύνη και το βαθμό αθωότητας των θυμάτων. Τα θύματα παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης αποτελούν μάλιστα ειδική περίπτωση επειδή γνωρίζουν το δράστη και του έχουν εμπιστοσύνη και για πολλούς λόγους δεν τολμούν να αναφέρουν την κακοποίηση στο αρχικό της στάδιο. Όταν αργότερα την αποκαλύπτουν (πολλές φορές ενήλικες πια) στιγματίζονται με την ετικέτα του θύματος και είναι σαν να κακοποιούνται ξανά κατά την αποκάλυψη. Όπως πολύ χαρακτηριστικά λέει κάποια γυναίκα θύμα ενήλικη τώρα: «κατά κάποιο τρόπο είναι ευκολότερο να πεις ότι έχεις AIDS παρά ότι κακοποιήθηκες σεξουαλικά όταν ήσουν παιδί».
Τα τελευταία χρόνια έρχονται στην επιφάνεια ολοένα και περισσότερες περιπτώσεις σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, και τα ΜΜΕ μας βομβαρδίζουν καθημερινά με αυτές. Εκπονούνται διάφορες μελέτες από ειδικούς στο θέμα και πολλοί οργανισμοί και οργανώσεις ασχολούνται συστηματικά με το πρόβλημα.
Γενικά η προστασία του παιδιού προβλήθηκε ως μια κοινωνική ανάγκη από τους πιο γνωστούς διεθνείς οργανισμούς:
Το 1959 ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών προβαίνει σε μια Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του παιδιού και προβλέπει ένα νομοθετικό πια καθεστώς προστασίας από κάθε μορφή εκμετάλλευσης ή παραμέλησης (9η αρχή της Διακήρυξης).
Το 1989 η Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού και πιο συγκεκριμένα τα άρθρα 19 και 34, τα οποία αφορούν αντίστοιχα την προστασία του παιδιού από κάθε μορφή βίας γενικά και ειδικά από τη σεξουαλική βία.
Τέλος στα πλαίσια του Παγκόσμιου Συνεδρίου του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών στην Αβάνα τον Σεπτέμβριο του 1990 διατυπώνονται οι Συστάσεις της Γενικής Γραμματείας του Οργανισμού, με την ονομασία «Αρχές του Riyard» οι οποίες αφορούν άμεσα την πρόληψη της κακοποίησης και της οικογενειακής βίας.
Οι διεθνείς οργανισμοί επομένως αναγνωρίζουν καταρχήν και αντιμετωπίζουν κατόπιν το πρόβλημα της κακοποίησης των παιδιών και της ενδοοικογενειακής βίας σε όλες τις μορφές της. Ανεξάρτητα πάντως από τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων τους, σημαντικό είναι το γεγονός ότι δεν αντιμετώπισαν τα προβλήματα αυτά ως ατομικές πρακτικές, αλλά ως κοινωνικά φαινόμενα.
Η χώρα μας ωστόσο δεν ακολούθησε τις διεθνείς εξελίξεις γύρω από το θέμα, παρόλο που γνωρίζουμε πια ότι τα φαινόμενα της οικογενειακής βίας και της σωματικής και σεξουαλικής κακοποίησης των παιδιών έχουν πάρει σοβαρές διαστάσεις και στη σύγχρονη ελληνική κοινωνία και τα τελευταία χρόνια καταλαμβάνουν συχνά μέρος της επικαιρότητας.
Το φαινόμενο της οικογενειακής βίας, η αποκάλυψη και η αντιμετώπισή του προβάλλεται και στην Ελλάδα, μέσα από την ευαισθητοποίηση και την επιρροή που ασκεί μια ισχυρή ομάδα πίεσης, το φεμινιστικό κίνημα. Στην περίπτωση όμως της κακοποίησης των παιδιών μια παρόμοια ομάδα πίεσης δεν υπάρχει καθώς τα παιδιά λόγω της ηλικίας τους είναι ανήμπορα να την οργανώσουν και ολόκληρη η κοινωνία ίσως δεν αντέχει να αποκαλύπτονται τέτοια φαινόμενα που αυτόχρημα αποτελούν μια ισχυρή απομυθοποίηση των θεσμών της.

Η σεξουαλική κακοποίηση παιδιών στην οικογένεια. Σχολείο και παιδική προστασία. ΜΕΡΟΣ 1ο

H μακρά ιστορία της παιδικής ηλικίας έχει μια ζοφερή πορεία κακοποιήσεων. Οι κακοποιήσεις αυτές συνδέονται με την απόλυτη εξουσία των γονιών στα παιδιά τους και συχνά εκλαμβάνονται μάλιστα και ως παιδαγωγικές πρακτικές. Στοιχεία που αφορούν την ανατροφή των παιδιών των ανώτερων κοινωνικών τάξεων, γιατί γι’ αυτές κυρίως έχουμε πληροφορίες, περιλαμβάνουν εγκαταλείψεις, βασανισμούς, σεξουαλική κακοποίηση, παιδοκτονίες και γενικά μια ιστορία ανείπωτης βαναυσότητας με την οποία οι γονείς ασκούσαν το δικαίωμα ζωής και θανάτου που είχαν στα παιδιά τους.
Τι θεωρούμε όμως σήμερα με τον όρο γενικά κακοποίηση των παιδιών; Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού με αυτόν περιγράφεται ένα φαινόμενο κατά το οποίο ένας ή περισσότεροι ενήλικες προκαλούν ή επιτρέπουν να προκληθούν στο παιδί σωματικές κακώσεις ή συνθήκες στέρησης , ώστε συχνά να επιφέρουν σοβαρές διαταραχές σωματικής, νοητικής, συναισθηματικής ή κοινωνικής μορφής ακόμα και το θάνατο. Ιδιαίτερη μορφή κακοποίησης αποτελεί η σεξουαλική παραβίαση του παιδιού που ως τέτοια σύμφωνα με τον ορισμό του Kempe (1978) είναι » η εμπλοκή εξαρτωμένων, ανώριμων ως προς την ολοκλήρωση της ανάπτυξης παιδιών και εφήβων σε σεξουαλικές δραστηριότητες, τις οποίες δεν κατανοούν συνειδητά, για τις οποίες δεν είναι σε θέση να δώσουν έγκυρη συναίνεση και οι οποίες παραβιάζουν τις αντιλήψεις της κοινωνίας όσον αφορά τους οικογενειακούς ρόλους”.
Ο γενικός αυτός ορισμός συμπεριλαμβάνει διάφορες μορφές σεξουαλικής παραβίασης από την έκθεση σε επίδειξη, τις θωπείες και τις ασελγείς πράξεις μέχρι το βιασμό και την αιμομιξία. Η παιδική πορνογραφία και η πορνεία αποτελούν την εμπορευματική πλευρά του θέματος η οποία όμως δε θα μας απασχολήσει σήμερα.
Αντιλαμβανόμαστε αμέσως ότι η σεξουαλική κακοποίηση επισύρει κοινωνική ενοχή, ακόμη περισσότερο όταν συμβαίνει μέσα στην ίδια την οικογένεια με την παραβίαση του αιμομικτικού φραγμού, με συνέπεια να εντοπίζεται και να αποκαλύπτεται δυσκολότερα από άλλες μορφές κακοποίησης. Για τον ίδιο λόγο εξάλλου τα στοιχεία που βλέπουν το φως της δημοσιότητας είναι ελάχιστα σε σχέση με τις πραγματικές διαστάσεις της συχνότητας του προβλήματος.
Ενδεικτικά αναφέρω κάποια στοιχεία που αφορούν γενικά την κακοποίηση παιδιών η οποία στις Η.Π.Α. στις αρχές του ’60 αφορούσε μόνο 447 παιδιά, ενώ στις μέρες μας φαίνεται να αγγίζει τα 2 εκατ. παιδιά από τα οποία 2.500 έως 5.000 πεθαίνουν. Έρευνα του 1984 (Παρίτσης και συνεργάτες) σε αντιπροσωπευτικό δείγμα μαθητών 13-15 χρόνων από όλη την Ελλάδα, έδειξε ότι το 15% των μαθητών είχαν υποστεί σοβαρή σωματική τιμωρία από τους γονείς τους τον τελευταίο μήνα.
Ποια είναι όμως τα στοιχεία εκείνα που αποδεικνύουν τις σοβαρές διαστάσεις που έχει πάρει και στη χώρα μας το φαινόμενο της σεξουαλικής κακοποίησης; Επίσημα στοιχεία είναι μάλλον ανύπαρκτα προς το παρόν, επειδή δεν έχει συσταθεί ένα σύστημα καταγραφής τους. Οι μόνες περιπτώσεις που γνωρίζουμε είναι αυτές που μελετήθηκαν μέσα από την εφαρμογή προγραμμάτων τα οποία εκπονήθηκαν με την πρωτοβουλία διαφόρων φορέων, όπως είναι το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού, το Κέντρο Μελέτης και Πρόληψης Κακοποίησης και Παραμέλησης του Παιδιού, το Τμήμα Ψυχολογικής Παιδιατρικής του νοσοκομείου Παίδων Αγία Σοφία Αθηνών, η Μονάδα Προστασίας Παιδιού του Νοσοκομείου ΑΧΕΠΑ στη Θεσσαλονίκη, με τη συμβολή των κατά τόπων Κέντρων Ψυχικής Υγιεινής και των Υπηρεσιών του ΠΙΚΠΑ.
Πάντως σύμφωνα με τα στοιχεία μιας πρόσφατης μελέτης (Finkelhor 1994) που έγινε σε 14 ευρωπαϊκές χώρες όσον αφορά την Ελλάδα τα αποτελέσματα που προέκυψαν ήταν ότι το 33% των σεξουαλικών κακοποιήσεων κοριτσιών και το 23% των σεξουαλικών κακοποιήσεων αγοριών συμβαίνουν μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον.
Από την ίδια μελέτη διαπιστώνουμε ότι οι συνθήκες και τα ποσοστά συχνότητας του φαινομένου στη χώρα μας δε διαφέρουν αισθητά από άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ποια είναι τα στοιχεία αυτά (Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού 1992):
1:8 κορίτσια και 1:10 αγόρια μπορεί να είναι θύματα κάποιας μορφής σεξουαλικής κακοποίησης πριν την ηλικία των 18 ετών.
1:25 κορίτσια και 1:33 αγόρια έχει αναφέρει σε κάποιον ότι έχει υποστεί βιασμό ή αιμομιξία.
1:4 δράστες είναι μέλος της οικογένειας.
1:2 δράστες είναι γνωστός ή φίλος της οικογένειας.
8:10 φορές το παιδί μπορεί να είναι θύμα επαναλαμβανόμενης σεξουαλικής κακοποίησης. Από τα παραπάνω στοιχεία προκύπτει λοιπόν, πως οι περιπτώσεις υψηλού κινδύνου βρίσκονται κυρίως στα πλαίσια της οικογένειας. Οι περισσότεροι δράστες σεξουαλικής κακοποίησης είναι άτομα τα οποία το παιδί γνωρίζει καλά και εμπιστεύεται: πατέρας, αδελφός, άλλοι συγγενείς, οικογενειακοί φίλοι. Αυτή ακριβώς η σχέση εμπιστοσύνης, σε συνδυασμό με την ανηλικιότητα, την υποδεέστερη δηλαδή θέση του παιδιού σε σχέση με το δράστη, διευκολύνει την απόκρυψη της κακοποίησης. Τα παιδιά που κακοποιούνται δέχονται και απειλές από το δράστη ή απλά πείθονται με αποτέλεσμα η σεξουαλική κακοποίηση να μη συνοδεύεται απαραίτητα από σωματική κακοποίηση, η οποία είναι τις περισσότερες φορές ορατή.
Ας δούμε όμως ποιοι είναι οι κυριότεροι ατομικοί και κυρίως οι κοινωνικοί εκείνοι παράγοντες οι οποίοι καθιστούν τον οικογενειακό πυρήνα πεδίο υψηλού κινδύνου:
Αρχικά η παρουσία στην οικογένεια ενός πρώην θύματος σεξουαλικής κακοποίησης.
Προβλήματα στις σεξουαλικές σχέσεις του ζευγαριού.
Άγαμη μητέρα.
Προβλήματα υγείας στους γονείς (π.χ. άρρωστη μητέρα)
Διάφορα σοβαρά οικογενειακά προβλήματα.
Η παρουσία πατριού ή συντρόφου της μητέρας.
Χαμηλό κοινωνικό-μορφωτικό επίπεδο των γονιών, χωρίς ωστόσο να είναι σπάνιο το φαινόμενο και σε ανώτερες κοινωνικές τάξεις.
Σύγχυση των οικογενειακών ρόλων και η απουσία ορίων
Η παρουσία κάποιας ψυχοπαθητικής προσωπικότητας Τέλος ο ισχυρός και παθολογικά στενός δεσμός μεταξύ των μελών της οικογένειας. Ενδοστρεφείς οικογένειες είναι εκείνες οι οποίες λειτουργούν ως «κλειστό σύστημα» όπου τόσο οι κακοποιήσεις όσο και οι συγκρούσεις συμβαίνουν κεκλεισμένων των θυρών. Τα μέλη της έχουν άγχος σχετικά με τυχόν διάλυση ή αλληλοεγκατάλειψη, ο δε μηχανισμός της αιμομιξίας είναι αυτό που κρατά την οικογένεια μαζί. Αλλά και οι ανοιχτές, οι χαοτικές οικογένειες που λειτουργούν χωρίς όρια οικογενειακών ρόλων προχωρούν επίσης καμιά φορά σε παραβίαση του ταμπού της αιμομιξίας.
Αρέσει σε %d bloggers: