Χωρισμένοι … με παιδιά στην εφηβεία

Παλαιότερα θεωρούσαμε το διαζύγιο απλά και μόνο ως τη νομική διάλυση του γάμου μεταξύ δύο ατόμων. Φαίνεται όμως ότι το διαζύγιο είναι μάλλον μία διεργασία που ξεδιπλώνεται για αρκετά χρόνια και αφορά τόσο το ζευγάρι, όσο και τα παιδιά.
Αν και οι γονείς γίνονται πρώην σύζυγοι, δεν γίνονται ποτέ πρώην μπαμπάδες ή πρώην μαμάδες. Το διαζύγιο αναπαριστά το χαμό της οικογένειας που ως τότε γνώριζε το παιδί. Ακόμη πιο παράδοξο είναι ότι αίτια όλης αυτής της ανασφάλειας και της θλίψης που βιώνει το παιδί κατά τη διαδικασία του διαζυγίου είναι οι ίδιοι οι γονείς του, οι άνθρωποι δηλαδή που έως τότε ήταν κατ’ εξοχήν υπεύθυνοι για την ασφάλεια και την ευτυχία του.
Η πρώτη φάση του διαζυγίου ξεκινά με την αποχώρηση του ενός από τους δύο γονείς από την οικογενειακή κατοικία. Ανεξαρτήτως του πόση ένταση υπήρχε στους γονείς τα τελευταία χρόνια, τα παιδιά βιώνουν ένα μικρό ή μεγάλο σοκ από τη φυσική απουσία του ενός γονέα και την ξαφνική αλλαγή του κόσμου τους, από την κατάργηση της βεβαιότητας ότι ο κόσμος γύρω τους θα μείνει για πάντα αναλλοίωτος. Στη φάση αυτή η απόρριψη, ο θυμός και η ενοχή των γονέων δημιουργούν εσωτερικές συγκρούσεις στα παιδιά.
Ο γονιός που νιώθει ότι έχει απορριφθεί ή αδικηθεί, συχνά αντιδρά με θυμό ή και οργή. Τα παιδιά λοιπόν, μπορεί να γίνουν μάρτυρες σκηνών λεκτικής ή και σωματικής βίας και άσχημων σκηνών. Ο οργισμένος γονέας είναι πολύ πιθανό να παραμελήσει τις ανάγκες και να αγνοήσει τα συναισθήματα του παιδιού του.

Κι ενώ ο σύζυγος που έχει απορριφθεί μπορεί να νιώθει ότι δεν αξίζει να τον αγαπούν,
αυτός που αποφάσισε να φύγει μπορεί να νιώθει ενοχές. Και η απόρριψη και η ενοχή μπορεί να προκαλέσουν σοβαρή κατάθλιψη στην οποία ο γονιός που χωρίζει βυθίζεται αγνοώντας τα παιδιά του. Κάποιοι άλλοι αποφεύγουν την κατάθλιψη, το θυμό ή την ενοχή δουλεύοντας υπερβολικά ή πηγαίνοντας από το ένα πάρτι στο άλλο, στερώντας και πάλι από τα παιδιά τους την προσοχή που τους χρειάζεται.

Σχετικά με τις επιπτώσεις που έχει η διαδικασία του διαζυγίου πάνω στα παιδιά-εφήβους, έχουν γίνει διάφορες έρευνες, οι οποίες έχουν καταδείξει ότι ορισμένες ψυχολογικές αντιδράσεις τις συναντάμε κατά κανόνα σε όλα τα παιδιά του διαζυγίου και ότι το ξεπέρασμα των προβλημάτων ευνοείται ή όχι από συγκεκριμένους παράγοντες. Επίσης προκύπτει ότι οι επιπτώσεις ποικίλουν ανάλογα με την ηλικία, το φύλο του παιδιού, το φύλο του γονιού που απομακρύνεται καθώς και με τη σχέση που το παιδί είχε μ’ αυτόν πριν το διαζύγιο.

Έχουν εντοπιστεί διάφοροι ειδικοί παράγοντες που καθιστούν πολύ πιθανό έναν ψυχολογικό τραυματισμό του παιδιού-εφήβου. Τέτοιοι είναι για παράδειγμα:
1. Η ποιότητα των σχέσεων του παιδιού με καθένα γονιό χωριστά πριν και μετά το διαζύγιο.
2. Η παραμέληση του παιδιού κατά τη διάρκεια του διαζυγίου, ή και μετά, από τους ενήλικες γύρω του.
3. Η εκ μέρους του κηδεμόνα γονιού ταύτιση του παιδιού με τον άλλο γονέα, οπότε η επιθετικότητα του πρώτου προς τον δεύτερο ξεσπάει πάνω στο παιδί, και ακόμα η χρησιμοποίηση του παιδιού ως μέσου διαμάχης μεταξύ των γονιών του.
4. Η συνεχής υποτίμηση του απομακρυσμένου γονιού από το γονιό που έχει την επιμέλεια. Σε αυτή τη διαδικασία εμπλέκεται συνήθως και το ευρύτερο συγγενικό περιβάλλον.

Από την άλλη αναφέρονται κάποιοι παράγοντες που φαίνεται να ευνοούν την αποφυγή του ψυχολογικού τραυματισμού. Έτσι λέγεται ότι έχουμε ομαλότερη εξέλιξη του παιδιού:
1. Όταν το παιδί βοηθηθεί να «θρηνήσει» το γονιό που απουσιάζει.
2. Όταν το παιδί έχει τη δυνατότητα για συνεχή, απρόσκοπτη επαφή με τον απόντα γονιό και να την πραγματοποιεί όποτε εκείνο επιθυμεί. Είναι πολύ σημαντικό, η επικοινωνία να καθορίζεται και να διατηρείται σύμφωνα με τις επιθυμίες και τις ανάγκες του παιδιού και να μην του επιβάλλεται.

Στους εφήβους, η συχνότερη, συνειδητή αντίδραση είναι να αποστασιοποιηθούν. Αποσύρονται και από τους γονείς και από την όλη διαδικασία. Για τον έφηβο είναι πολύ δύσκολο να πάρει θέση και να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της αναθεώρησης των δεσμών του με τους γονείς του.
Για μερικούς εφήβους, αλλά και νεαρούς ενήλικες, το διαζύγιο μπορεί να σημαίνει ότι πρέπει πλέον να ανασκευάσουν τις μνήμες που έχουν από την περασμένη οικογενειακή τους ζωή και, για μερικά χρόνια αργότερα, αντιμετωπίζουν δυσκολίες με το δικό τους γάμο. Συχνά καταλήγουν και οι ίδιοι σε διαζύγιο.

Οι έφηβοι είναι ιδιαίτερα απορροφημένοι με τον εαυτό τους. Σε μία καταιγίδα βιολογικών αλλαγών που τους δημιουργεί πρωτόγνωρα ξυπνήματα των αισθήσεων, αλλά και κοινωνικών αλλαγών προς την ενηλικίωση, δυσκολεύονται να συμβιβάσουν την προετοιμασία για αυτονομία με τη στήριξη που χρειάζονται από τους γονείς.
Καταφεύγουν σε πρόσωπα εκτός οικογένειας και, στην προσπάθειά τους να καθιερωθούν, επιλέγουν,συνήθως, λανθασμένα πρότυπα.
Οργίζονται συχνότερα και η παραβατική συμπεριφορά είναι φαινόμενο σύνηθες.
Περνούν από την απομόνωση στην εξωστρέφεια συχνά, γεγονός που προβληματίζειτους καθηγητές και τους άλλους ενήλικες με τους οποίους έχουν συχνή επικοινωνία.

Η αίσθηση που σταδιακά παγιώνεται είναι ότι δεν θα υπόκεινται πλέον, εκ των πραγμάτων, σε έλεγχο στις εξόδους και τις συναναστροφές τους. Αυτή η αίσθηση ελευθερίας, που για τον έφηβο είναι το ζητούμενο,οδηγεί πολλές φορές τους εφήβους σε συμπεριφορές επικίνδυνες.

Ο σημαντικότερος ίσως κίνδυνος εδώ, είναι η απουσία ενός σταθερού αρσενικού και θηλυκού προτύπου, σε μία περίοδο που το παιδί αρχίζει να δημιουργεί τις πρώτες του συναισθηματικές σχέσεις. Ο πατέρας και μητέρα μας αποτελούν τα αρχέτυπα αυτού του προτύπου, επιτρέποντάς μας να ταυτιστούμε με το πρότυπο του ίδιου φύλου και να μάθουμε να αλληλεπιδρούμε με το πρότυπο του αντιθέτου φύλου. Οι διαδικασίες αυτές ξεκινούν από την πρώτη παιδική ηλικία, όμως αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα στην εφηβεία, όταν η σεξουαλική μας ταυτότητα έρχεται στον ορίζοντα.
Και στην ηλικία αυτή υπάρχει ο κίνδυνος τα παιδιά να περνούν τον περισσότερο χρόνο με τη μητέρα τους, απ την άλλη υπάρχει ο κίνδυνος μία μητέρα που εργάζεται σε δύο δουλειές για να τα φέρει πέρα οικονομικά να μην είναι επαρκές θηλυκό πρότυπο για τα παιδιά της. (Και το αντίστοιχο βέβαια ισχύει και για τον πατέρα σε σχέση με το ανδρικό πρότυπο).

Ο άνθρωπος, ανεξαρτήτως της ηλικίας του, έχει σημαντικά ψυχικά αποθέματα για να ανταπεξέλθει στις δυσκολίες. Για να λυθούν επιτυχώς όλα τα προβλήματα, αρκεί να αποφύγουμε κάποια βασικά λάθη :

οι γονείς συχνά πιστεύουν πως τα παιδιά θέλουν να κρύβουν τα συναισθήματά τους από τους γονείς, να μην συζητούν την κατάσταση, να εξατμιστούν με κάποιο τρόπο τα προβλήματα και όλοι να συμπεριφέρονται σαν μην έγινε τίποτα.
Η αλήθεια είναι πως τα παιδιά θέλουν να εκφράσουν τα συναισθήματα τους και να εκφράσουν τους γονείς τους το πόσο υποφέρουν.

οι γονείς πιστεύουν πως τα παιδιά θα εκφράσουν λεκτικά την οδύνη τους.
Η αλήθεια είναι πως τα παιδιά κατακλύζονται από τα συναισθήματά τους και πως ακόμη και τα μεγαλύτερα παιδιά δεν είναι σε θέση να ξεχωρίσουν το ένα συναίσθημα από το άλλο- παραδείγματος χάριν τη μοναξιά από την απόρριψη.

οι γονείς πιστεύουν πως τα παιδιά θα αναγνωρίσουν και θα σεβαστούν τη δική τους κρίση και θα δείξουν κατανόηση.
Η αλήθεια είναι πως τα παιδιά είναι εγωκεντρικά, αγενή, ενίοτε και κακότροπα πλάσματα που πάντοτε προτάσσουν τα δικά τους συναισθήματα και ανάγκες – και ευτυχώς που συμβαίνει αυτό γιατί αλλιώς χτίζεται ένας δυστυχής ενήλικας.

Τα παιδιά δεν αντέχουν στη σκέψη πως ο υπερήρωας γονιός θα λυγίσει. Το ενδεχόμενο αυτό θέτει σε άμεσο κίνδυνο τη δική τους ασφάλεια και ομοιόσταση και δεν το αντέχουν – γι αυτό πολύ απλά μην λυγίσετε.

Advertisements

6 Σχόλια to “Χωρισμένοι … με παιδιά στην εφηβεία”

  1. Vassileia Says:

    Όσο και αν σας βαραίνει ο χωρισμός, όσο και αν σας πιέζουν καταθλιπτικά συναισθήματα, ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΠΡΟΕΧΟΥΝ. Ως εκπαιδευτικός έχω ζήσει από πολύ κοντά καταστάσεις καθόλου ευχάριστες για τα παιδιά – εφήβους που οι γονείς τους έχουν προβλήματα διαπροσωπικά. Είναι θλιμμένα, επειδή ο χωρισμός των γονιών τους τα αποπροσανατολίζει. Χρειάζονται, όσο ποτέ άλλοτε συμπαράσταση για να αισθανθούν ασφαλή. Πολλές φορές οι επιδόσεις τους στα μαθήματα δεν άνταποκρίνονται στις ικανότητές τους.
    Συνήθως δεν εκφράζουν τα αληθινά τους συναισθήματα. Ένας έμπειρος εκπαιδευτικός αντιλαμβάνεται αμέσως εάν στο σπίτι κάτι δυσάρεστο συμβαίνει, από την αλλάγή στη γενική στάση των παιδιών.
    Ό,τι και αν έχει προκύψει, όσο δυσάρεστη και αν είναι η κατάσταση, δώστε την Αγάπη σας στα παιδιά έμπρακτα. Και η έμπρακτη αυτή Αγάπη θα τα στηρίζει, θα τα βοηθά να μην παρεκκλίνουν από την πορεία τους.

  2. Erateini Says:

    «Αν και οι γονείς γίνονται πρώην σύζυγοι, δεν γίνονται ποτέ πρώην μπαμπάδες ή πρώην μαμάδες.»
    Για το λόγο αυτό, και οι δυο, ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ ΔΕΚΑΤΕΣΣΕΡΑ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑΣ.
    ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΜΟΝα ΠΟΥ ΔΕ ΦΤΑΙΝΕ.
    Και αυτό να τους το λέτε,
    και Αγάπη χωρίς όρους και όρια να τους προσφέρετε.

  3. Vasilissa Says:

    Σ΄αυτές τις περιπτώσεις, που για λόγους δικούς μας, χάλασε ο γάμος, η προσοχή μας πάντα στραμμένη στα παιδιά. Δεν πρέπει να την πληρώσουν αυτά σε καμιά περίπτωση.
    Δεν τα ρωτήσαμε όταν τα φέραμε στον κόσμο, αλλά αφού τα φέραμε η ευθύνη μας απέναντί τους είναι δεδομένη.
    Πρέπει να νιώσουν ασφαλή και προστατευμένα μέσα στο κλίμα της αγάπης των γονιών τους.
    Θέλει δύναμη αυτό, δύναμη και κουράγιο.

  4. alexis Says:

    Όσοι έχουν την ευτυχία να έχουν παιδιά, έχουν και τη μεγάλη ευθύνη να τα νιάζονται. Χωρίζουν αρκετοί και αφήνουν τα παιδιά τους στην τύχη τους, για να κάνουν τη «ζωή» τους. Ανόητοι, για να μην πω ανάξιοι γονείς. Οι έφηβοι χρειάζονται μεγάλη προσοχή και όποιος/α θέλει να κάνει τη ζωή του
    να μη φέρνει στον κόσμο παιδιά. Εμένα και την αδερφούλα μου όχι μόνο μας παράτησε η «μάνα» μας μετά από το χωρισμό της με τον «πατέρα» μας αλλά…καλύτερα να μη συνεχίσω. Δε θέλω να σοκάρω κανέναν.
    ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΣΑς ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΤΙΑ ΣΑΣ

    Ευχαριστώ που υπάρχετε

  5. Mimakos Says:

    agapito Hamomilakii ime H Efi (Efi mia alithini Istoria), http://hamomilaki.blogspot.com/2007/05/efi.html
    Exo allaxi tin diefthinsi epikinonias mou.

    Tha ithela na me simvoulepsete pos antimetopizo tin katastasi me tin kori mou meta ton xorismo. O xorismos afou den itan normal alla logou tis parenoxlisis, to moro kapote pistevi oti otan o papas tis zitise siggnomi gia oti ekane mporoume na imaste mazi. Afto den ine kati pou mpori na gini afou imaste se sxetiki apomakrinsi apo ton idio, vlepi ton μpapa tis me tin parousia mou 3 fores tin ebdomada. H idia ine poli sinxismeni, antidra kai pali asxima pou ton vlepi alla taftoxrona xerete.
    To kako ine oti exει meres pou den theli me tipota na ton dεi, omos εime ipoxreomeni apo ton Dikastirio tis Kyprou na mou epivalete na vlepi ta mora. H ipothesi mou den exi anixti akomi ston piniko dikastirio kai exi arketes diskolies. Kano ipomoni oti o dikastis den tha tou dosi dianixterefsi. Den εixa kamia voithia apo to Tmima Εvimerias gia prostasia ton moron mou kai genika to sistima εine poli piso. Prospathi arketa i dikigoros mou kai prospatho na vro tropous na min perasi pote dianixterefisi. Efxome o Theos na me voithisi.
    H MAria ine 6 xronon kai xriazete kai apo mena mia sosti kidemonia kai simvouli. To istoriko mou iparxi se sas. To moro agapa ton μpapa tis alla taftoxronos niothi oti kati den ginontan sosta kai antidra me epithesis kai klamata. Niotho oti otan prepi na pame stis epikoinonies εine les kai tis to epivalo kai me misεi.

    Ti na kano? simvoulepse me ξana

    Efxaristo

  6. Melissa Says:

    Αγαπημένη μας Έφη, καλή μανούλα

    Σκεφτήκαμε πολύ αυτά που μας έγραψες και οι προτάσεις μας ελπίζουμε να φανούν χρήσιμες.
    Εφόσον υποχρεωτικά βλέπει τα κοριτσάκια σου, ευτυχώς παρουσία σου, καλό θα ήταν οι συναντήσεις να γίνονται σε ανοιχτούς χώρους, κάπου που το μεγάλο κοριτσάκι σου αγαπά να πηγαίνει. Οι παιδότοποι, όπου θα συναναστρέφεται με άλλα παιδάκια και θα παίζει, είναι, νομίζουμε, μια σωστή επιλογή.
    Για να ξεχνιέται η μικρή και να αισθάνεται άνετα, καλό επίσης θα ήταν να έχει μαζί της και κάτι με το οποίο να ασχολείται παραγωγικά όπως το μπλοκ ζωγραφικής της, τις μπογιές, μαρκαδόρους ή ό,τι άλλο την ευχαριστεί. Σε μερικές εξόδους θα μπορούσατε να πάτε σε κάποια παιδική θεατρική παράσταση, ή άλλη παρόμοια εκδήλωση.
    Πιστεύουμε ότι οι συχνές επισκέψεις στο δικό του χώρο δεν είναι οι ενδεδειγμένες. Τα απογεύματα φρόντισε να είναι απασχολήμένο το κοριτσάκι σου με μαθήματα χορού, κάποια ξένη γλώσσα ίσως ή μαθήματα σε ωδείο, ώστε αυτός να αναγκάζεται να ακολουθεί το δικό σας πρόγραμμα και όχι να καταστρώνει το δικό του.

    Με πολλή Αγάπη


    Melissa


Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: