Η αδυναμία των κρατών να δρουν στα πλαίσια του σεβασμού των δικαιωμάτων των παιδιών είναι το κύριο χαρακτηριστικό της εποχής μας.

Παρά την καθολική αποδοχή των αρχών για την προστασία της παιδικής ηλικίας, η νέα έκθεση της UNICEF δείχνει πως πάνω από τα μισά παιδιά σε όλο τον κόσμο υποφέρουν από ακραίες στερήσεις εξαιτίας της φτώχειας, των πολέμων και του HIV/AIDS, συνθήκες που στην ουσία στερούν από τα παιδιά την παιδική τους ηλικία και καθυστερούν την ανάπτυξη των κρατών.
Παρουσιάζοντας την 10η ετήσια έκθεση «Η Κατάσταση των Παιδιών στον Κόσμο», η Εκτελεστική Διευθύντρια της UNICEF, Κάρολ Μπέλαμι, είπε πως πάνω από 1 δισεκατομμύριο παιδιά στερούνται την υγιή και ασφαλή ανατροφή που υποσχόταν η Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού του 1989 – η ευρύτερα υιοθετημένη διεθνής συνθήκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η έκθεση τονίζει πως η αποτυχία των κρατών να σταθούν στο ύψος των αρχών της Σύμβασης προκαλεί μόνιμη βλάβη στα παιδιά και κατά συνέπεια εμποδίζει την πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα και την οικονομική ανάπτυξη των κρατών.
«Πολλές κυβερνήσεις κάνουν εν γνώσει τους, εσκεμμένες επιλογές που στην ουσία βλάπτουν την παιδική ηλικία», είπε η Μπέλαμι, κατά την παρουσίαση της Έκθεσης στο Λονδίνο, στο London School of Economics. «Η φτώχεια δεν έρχεται από το πουθενά, ο πόλεμος δεν ξεφυτρώνει από το τίποτα, το AIDS δεν εξαπλώνεται από μόνο του. Αυτές είναι δικές μας επιλογές. Όταν τα μισά παιδιά στον κόσμο μεγαλώνουν πεινασμένα και σε ανθυγιεινές συνθήκες, όταν τα σχολεία έχουν γίνει στόχοι και ολόκληρα χωριά ερημώνονται από το AIDS, έχουμε αποτύχει να εκπληρώσουμε την υπόσχεσή μας για την παιδική ηλικία», δήλωσε.

Φτώχεια, η μεγάλη και σιωπηλή τρομοκρατία

Πέρασαν οι εποχές που ο κόσμος κινητοποιείτο για τα πεινασμένα παιδιά της Αιθιοπίας.
Η θέα ενός πεινασμένου παιδιού δεν «πουλά» πια σε κοινωνίες που έχουν άλλα σοβαρότερα προβλήματα, όπως η παχυσαρκία. Ισως γι’ αυτό και η 17η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας, δεν απασχόλησε τα δυτικά ΜΜΕ.
Οι αριθμοί, όμως, ορίζουν τη «σιωπηλή τρομοκρατία» που καταδικάζει σε θάνατο 28.000 ανθρώπους την ημέρα στον πλανήτη, όπου 850 εκατ. άνθρωποι (ανάμεσά τους 146 παιδιά) πάσχουν από χρόνια πείνα,2,6 δισ. άνθρωποι επιβιώνουν με λιγότερα από 2 δολ. την ημέρα (από αυτούς, 1,1 δισ. τα βγάζουν πέρα με λιγότερο από 1 δολ.), 1,2 δισ. δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό,113 εκατ. παιδιά δεν έχουν πρόσβαση στην παιδεία, 50 εκατ. είναι φορείς του AIDS και δεν διαθέτουν τα μέσα για οποιαδήποτε θεραπευτική αγωγή, την ίδια ώρα που το 10%του παγκόσμιου πληθυσμού απολαμβάνει το 70% του παγκόσμιου πλούτου
Εμειναν στα λόγια
Εξι χρόνια μετά την περίφημη Σύνοδο της Χιλιετίας, όπου οι ηγέτες 189 χωρών υιοθέτησαν τους στόχους ανάπτυξης, με πρώτο τη μείωση της φτώχειας κατά 50% έως το 2015, ελάχιστα άλλαξαν στο χάρτη της παγκόσμιας ανέχειας.
Ο ΟΗΕ πανηγυρίζει που στο διάστημα 1990-2001 ο αριθμός όσων επιβιώνουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα μειώθηκε από το 27,9 στο 21,3% του παγκόσμιου πληθυσμού, όμως αυτό οφείλεται κυρίως στην επιτυχία της Κίνας να μειώσει από το 33% στο 16,6% το ποσοστό που ζει σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας.
* Στη Δυτική Ασία και την Αφρική, τα ποσοστά της φτώχειας έχουν παραμείνει ίδια, ενώ στην Υποσαχάρια Αφρική παρατηρήθηκε μείωση του ΑΕΠ κατά 14% και αύξηση της φτώχειας από το 41% στο 46% του πληθυσμού.
* Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική η μείωση γίνεται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς κι ενώ ο FAO (Οργανισμός Γεωργίας και Τροφίμων του ΟΗΕ) επιμένει ότι η ήπειρος παράγει τετραπλάσια ποσότητα τροφίμων από όση απαιτείται για να καλύψει τις ανάγκες της, 200 από τα 500 εκατ. των κατοίκων της είναι πολύ φτωχοί και 58 εκατ. πάσχουν από υποσιτισμό.
* Στη δε Ευρώπη, ιδίως στη νοτιο-ανατολική, η φτώχεια αυξήθηκε κατά 6% από το 1990 και το ίδιο συνέβη και στις χώρες της Κοινοπολιτείας των Ανεξάρτητων Κρατών.
Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι απαιτούνται 100 δισ. δολάρια το χρόνο έως και το 2015 για να επιτευχθούν οι Στόχοι της Χιλιετίας, αλλά η βοήθεια των πλούσιων χωρών προς τις αναπτυσσόμενες έχει μειωθεί κατά 25% τα τελευταία χρόνια. Επιστέγασμα υπήρξε η περσινή σύνοδος των G8 στη Σκοτία, όπου οι ισχυροί δεσμεύτηκαν να προσφέρουν μόνο 50 δισ. δολάρια για την καταπολέμηση της φτώχειας.
Από αυτά, έδωσαν μόνο 20 δισ., ενώ το 80% αυτού του ποσού προέρχεται απλώς από απαλοιφή του χρέους του Ιράκ και της Νιγηρίας. Από τα ποσά που υποσχέθηκαν για την καταπολέμηση του AIDS η Υποσαχάρια Αφρική έχει λάβει μόνο το 60%, ενώ, για την αντιμετώπιση της πείνας, ο FAO χρειάζεται επιπλέον 24 δισ. δολάρια το χρόνο.
Και όλα αυτά τη στιγμή που την τελευταία πενταετία οι χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής έχουν πληρώσει 65 δισ. δολάρια σε εξυπηρέτηση του χρέους, βυθίζοντας τον πληθυσμό τους σε ακόμη μεγαλύτερη φτώχεια.
Γιατί τόσοι φτωχοί;
«Οι φτωχοί δεν είναι φτωχοί επειδή δεν έχουν εισόδημα, αλλά επειδή δεν έχουν πρόσβαση στις πλουτοπαραγωγικές πηγές που κάποιοι τους έκλεψαν καταστρέφοντας την ικανότητά τους να ευημερήσουν. Ο πλούτος που συσσωρεύτηκε στην Ευρώπη προέρχεται από ό,τι έκλεψαν από την Ασία, την Αφρική, τη Λατινική Αμερική. Χωρίς την καταστροφή της ανθούσας νηματουργίας της Ινδίας, τη γενοκτονία των αμερικανικών ιθαγενών φυλών και τη σκλαβιά των Αφρικανών, η Βιομηχανική Επανάσταση δεν θα είχε δημιουργήσει πλούτο για Ευρώπη και ΗΠΑ.
«Ηταν η βίαιη και ληστρική ιδιοποίηση των πλουτοπαραγωγικών πηγών του Τρίτου Κόσμου και των αγορών του που δημιούργησε τον πλούτο του Βορρά και τη φτώχεια του Νότου.
«Οταν πατεντάρουν τους σπόρους και οι αγρότες πρέπει να πληρώσουν ένα τρισ. δολάρια στις ΗΠΑ ως “δικαιώματα”, η φτώχεια τους αυξάνεται κατά ένα τρισ. δολάρια. Οταν ιδιωτικοποιούν το νερό και οι μεγάλες πολυεθνικές κερδίζουν ένα τρισ. δολάρια για να το μετατρέψουν σε εμπορευματοποιημένο αγαθό, οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι κατά ένα τρισ. δολάρια. Οι ιατρικές πατέντες αυξάνουν το κόστος των φαρμάκων για το AIDS από τα 200 στα 20.000 δολάρια και για τον καρκίνο από τα 2.400 στα 36.000 δολάρια για ένα χρόνο θεραπείας.
Τα 50 δισ. δολάρια “βοήθειας” του Βορρά προς τον Νότο είναι απλώς το ένα δέκατο των 500 δισ. δολαρίων που ρέουν από τον Νότο προς τον Βορρά σε πληρωμές τόκων και σε άλλους άδικους μηχανισμούς που επέβαλαν η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Αυτοί κάνουν τους φτωχούς φτωχότερους».
Αυτά δήλωσε στην «Κ.Ε.» η Βαντάνα Σίβα, ινδή φυσικός, περιβαλλοντολόγος και βραβευμένη ακτιβίστρια κατά της φτώχειας, σε συνομιλία μας κατά την επίσκεψή της φέτος στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης.

Πηγή: Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 22-10-2006

Η αδυναμία των κρατών να δρουν στα πλαίσια του σεβασμού των δικαιωμάτων των παιδιών είναι το κύριο χαρακτηριστικό της εποχής μας.

Παρά την καθολική αποδοχή των αρχών για την προστασία της παιδικής ηλικίας, η νέα έκθεση της UNICEF δείχνει πως πάνω από τα μισά παιδιά σε όλο τον κόσμο υποφέρουν από ακραίες στερήσεις εξαιτίας της φτώχειας, των πολέμων και του HIV/AIDS, συνθήκες που στην ουσία στερούν από τα παιδιά την παιδική τους ηλικία και καθυστερούν την ανάπτυξη των κρατών.
Παρουσιάζοντας την 10η ετήσια έκθεση «Η Κατάσταση των Παιδιών στον Κόσμο», η Εκτελεστική Διευθύντρια της UNICEF, Κάρολ Μπέλαμι, είπε πως πάνω από 1 δισεκατομμύριο παιδιά στερούνται την υγιή και ασφαλή ανατροφή που υποσχόταν η Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού του 1989 – η ευρύτερα υιοθετημένη διεθνής συνθήκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η έκθεση τονίζει πως η αποτυχία των κρατών να σταθούν στο ύψος των αρχών της Σύμβασης προκαλεί μόνιμη βλάβη στα παιδιά και κατά συνέπεια εμποδίζει την πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα και την οικονομική ανάπτυξη των κρατών.
«Πολλές κυβερνήσεις κάνουν εν γνώσει τους, εσκεμμένες επιλογές που στην ουσία βλάπτουν την παιδική ηλικία», είπε η Μπέλαμι, κατά την παρουσίαση της Έκθεσης στο Λονδίνο, στο London School of Economics. «Η φτώχεια δεν έρχεται από το πουθενά, ο πόλεμος δεν ξεφυτρώνει από το τίποτα, το AIDS δεν εξαπλώνεται από μόνο του. Αυτές είναι δικές μας επιλογές. Όταν τα μισά παιδιά στον κόσμο μεγαλώνουν πεινασμένα και σε ανθυγιεινές συνθήκες, όταν τα σχολεία έχουν γίνει στόχοι και ολόκληρα χωριά ερημώνονται από το AIDS, έχουμε αποτύχει να εκπληρώσουμε την υπόσχεσή μας για την παιδική ηλικία», δήλωσε.

Φτώχεια, η μεγάλη και σιωπηλή τρομοκρατία

Πέρασαν οι εποχές που ο κόσμος κινητοποιείτο για τα πεινασμένα παιδιά της Αιθιοπίας.
Η θέα ενός πεινασμένου παιδιού δεν «πουλά» πια σε κοινωνίες που έχουν άλλα σοβαρότερα προβλήματα, όπως η παχυσαρκία. Ισως γι’ αυτό και η 17η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας, δεν απασχόλησε τα δυτικά ΜΜΕ.
Οι αριθμοί, όμως, ορίζουν τη «σιωπηλή τρομοκρατία» που καταδικάζει σε θάνατο 28.000 ανθρώπους την ημέρα στον πλανήτη, όπου 850 εκατ. άνθρωποι (ανάμεσά τους 146 παιδιά) πάσχουν από χρόνια πείνα,2,6 δισ. άνθρωποι επιβιώνουν με λιγότερα από 2 δολ. την ημέρα (από αυτούς, 1,1 δισ. τα βγάζουν πέρα με λιγότερο από 1 δολ.), 1,2 δισ. δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό,113 εκατ. παιδιά δεν έχουν πρόσβαση στην παιδεία, 50 εκατ. είναι φορείς του AIDS και δεν διαθέτουν τα μέσα για οποιαδήποτε θεραπευτική αγωγή, την ίδια ώρα που το 10%του παγκόσμιου πληθυσμού απολαμβάνει το 70% του παγκόσμιου πλούτου
Εμειναν στα λόγια
Εξι χρόνια μετά την περίφημη Σύνοδο της Χιλιετίας, όπου οι ηγέτες 189 χωρών υιοθέτησαν τους στόχους ανάπτυξης, με πρώτο τη μείωση της φτώχειας κατά 50% έως το 2015, ελάχιστα άλλαξαν στο χάρτη της παγκόσμιας ανέχειας.
Ο ΟΗΕ πανηγυρίζει που στο διάστημα 1990-2001 ο αριθμός όσων επιβιώνουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα μειώθηκε από το 27,9 στο 21,3% του παγκόσμιου πληθυσμού, όμως αυτό οφείλεται κυρίως στην επιτυχία της Κίνας να μειώσει από το 33% στο 16,6% το ποσοστό που ζει σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας.
* Στη Δυτική Ασία και την Αφρική, τα ποσοστά της φτώχειας έχουν παραμείνει ίδια, ενώ στην Υποσαχάρια Αφρική παρατηρήθηκε μείωση του ΑΕΠ κατά 14% και αύξηση της φτώχειας από το 41% στο 46% του πληθυσμού.
* Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική η μείωση γίνεται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς κι ενώ ο FAO (Οργανισμός Γεωργίας και Τροφίμων του ΟΗΕ) επιμένει ότι η ήπειρος παράγει τετραπλάσια ποσότητα τροφίμων από όση απαιτείται για να καλύψει τις ανάγκες της, 200 από τα 500 εκατ. των κατοίκων της είναι πολύ φτωχοί και 58 εκατ. πάσχουν από υποσιτισμό.
* Στη δε Ευρώπη, ιδίως στη νοτιο-ανατολική, η φτώχεια αυξήθηκε κατά 6% από το 1990 και το ίδιο συνέβη και στις χώρες της Κοινοπολιτείας των Ανεξάρτητων Κρατών.
Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι απαιτούνται 100 δισ. δολάρια το χρόνο έως και το 2015 για να επιτευχθούν οι Στόχοι της Χιλιετίας, αλλά η βοήθεια των πλούσιων χωρών προς τις αναπτυσσόμενες έχει μειωθεί κατά 25% τα τελευταία χρόνια. Επιστέγασμα υπήρξε η περσινή σύνοδος των G8 στη Σκοτία, όπου οι ισχυροί δεσμεύτηκαν να προσφέρουν μόνο 50 δισ. δολάρια για την καταπολέμηση της φτώχειας.
Από αυτά, έδωσαν μόνο 20 δισ., ενώ το 80% αυτού του ποσού προέρχεται απλώς από απαλοιφή του χρέους του Ιράκ και της Νιγηρίας. Από τα ποσά που υποσχέθηκαν για την καταπολέμηση του AIDS η Υποσαχάρια Αφρική έχει λάβει μόνο το 60%, ενώ, για την αντιμετώπιση της πείνας, ο FAO χρειάζεται επιπλέον 24 δισ. δολάρια το χρόνο.
Και όλα αυτά τη στιγμή που την τελευταία πενταετία οι χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής έχουν πληρώσει 65 δισ. δολάρια σε εξυπηρέτηση του χρέους, βυθίζοντας τον πληθυσμό τους σε ακόμη μεγαλύτερη φτώχεια.
Γιατί τόσοι φτωχοί;
«Οι φτωχοί δεν είναι φτωχοί επειδή δεν έχουν εισόδημα, αλλά επειδή δεν έχουν πρόσβαση στις πλουτοπαραγωγικές πηγές που κάποιοι τους έκλεψαν καταστρέφοντας την ικανότητά τους να ευημερήσουν. Ο πλούτος που συσσωρεύτηκε στην Ευρώπη προέρχεται από ό,τι έκλεψαν από την Ασία, την Αφρική, τη Λατινική Αμερική. Χωρίς την καταστροφή της ανθούσας νηματουργίας της Ινδίας, τη γενοκτονία των αμερικανικών ιθαγενών φυλών και τη σκλαβιά των Αφρικανών, η Βιομηχανική Επανάσταση δεν θα είχε δημιουργήσει πλούτο για Ευρώπη και ΗΠΑ.
«Ηταν η βίαιη και ληστρική ιδιοποίηση των πλουτοπαραγωγικών πηγών του Τρίτου Κόσμου και των αγορών του που δημιούργησε τον πλούτο του Βορρά και τη φτώχεια του Νότου.
«Οταν πατεντάρουν τους σπόρους και οι αγρότες πρέπει να πληρώσουν ένα τρισ. δολάρια στις ΗΠΑ ως “δικαιώματα”, η φτώχεια τους αυξάνεται κατά ένα τρισ. δολάρια. Οταν ιδιωτικοποιούν το νερό και οι μεγάλες πολυεθνικές κερδίζουν ένα τρισ. δολάρια για να το μετατρέψουν σε εμπορευματοποιημένο αγαθό, οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι κατά ένα τρισ. δολάρια. Οι ιατρικές πατέντες αυξάνουν το κόστος των φαρμάκων για το AIDS από τα 200 στα 20.000 δολάρια και για τον καρκίνο από τα 2.400 στα 36.000 δολάρια για ένα χρόνο θεραπείας.
Τα 50 δισ. δολάρια “βοήθειας” του Βορρά προς τον Νότο είναι απλώς το ένα δέκατο των 500 δισ. δολαρίων που ρέουν από τον Νότο προς τον Βορρά σε πληρωμές τόκων και σε άλλους άδικους μηχανισμούς που επέβαλαν η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Αυτοί κάνουν τους φτωχούς φτωχότερους».
Αυτά δήλωσε στην «Κ.Ε.» η Βαντάνα Σίβα, ινδή φυσικός, περιβαλλοντολόγος και βραβευμένη ακτιβίστρια κατά της φτώχειας, σε συνομιλία μας κατά την επίσκεψή της φέτος στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης.

Πηγή: Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 22-10-2006

Η αδυναμία των κρατών να δρουν στα πλαίσια του σεβασμού των δικαιωμάτων των παιδιών είναι το κύριο χαρακτηριστικό της εποχής μας.

Παρά την καθολική αποδοχή των αρχών για την προστασία της παιδικής ηλικίας, η νέα έκθεση της UNICEF δείχνει πως πάνω από τα μισά παιδιά σε όλο τον κόσμο υποφέρουν από ακραίες στερήσεις εξαιτίας της φτώχειας, των πολέμων και του HIV/AIDS, συνθήκες που στην ουσία στερούν από τα παιδιά την παιδική τους ηλικία και καθυστερούν την ανάπτυξη των κρατών.
Παρουσιάζοντας την 10η ετήσια έκθεση «Η Κατάσταση των Παιδιών στον Κόσμο», η Εκτελεστική Διευθύντρια της UNICEF, Κάρολ Μπέλαμι, είπε πως πάνω από 1 δισεκατομμύριο παιδιά στερούνται την υγιή και ασφαλή ανατροφή που υποσχόταν η Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Παιδιού του 1989 – η ευρύτερα υιοθετημένη διεθνής συνθήκη για τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η έκθεση τονίζει πως η αποτυχία των κρατών να σταθούν στο ύψος των αρχών της Σύμβασης προκαλεί μόνιμη βλάβη στα παιδιά και κατά συνέπεια εμποδίζει την πρόοδο στα ανθρώπινα δικαιώματα και την οικονομική ανάπτυξη των κρατών.
«Πολλές κυβερνήσεις κάνουν εν γνώσει τους, εσκεμμένες επιλογές που στην ουσία βλάπτουν την παιδική ηλικία», είπε η Μπέλαμι, κατά την παρουσίαση της Έκθεσης στο Λονδίνο, στο London School of Economics. «Η φτώχεια δεν έρχεται από το πουθενά, ο πόλεμος δεν ξεφυτρώνει από το τίποτα, το AIDS δεν εξαπλώνεται από μόνο του. Αυτές είναι δικές μας επιλογές. Όταν τα μισά παιδιά στον κόσμο μεγαλώνουν πεινασμένα και σε ανθυγιεινές συνθήκες, όταν τα σχολεία έχουν γίνει στόχοι και ολόκληρα χωριά ερημώνονται από το AIDS, έχουμε αποτύχει να εκπληρώσουμε την υπόσχεσή μας για την παιδική ηλικία», δήλωσε.

Φτώχεια, η μεγάλη και σιωπηλή τρομοκρατία

Πέρασαν οι εποχές που ο κόσμος κινητοποιείτο για τα πεινασμένα παιδιά της Αιθιοπίας.
Η θέα ενός πεινασμένου παιδιού δεν «πουλά» πια σε κοινωνίες που έχουν άλλα σοβαρότερα προβλήματα, όπως η παχυσαρκία. Ισως γι’ αυτό και η 17η Οκτωβρίου, Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Φτώχειας, δεν απασχόλησε τα δυτικά ΜΜΕ.
Οι αριθμοί, όμως, ορίζουν τη «σιωπηλή τρομοκρατία» που καταδικάζει σε θάνατο 28.000 ανθρώπους την ημέρα στον πλανήτη, όπου 850 εκατ. άνθρωποι (ανάμεσά τους 146 παιδιά) πάσχουν από χρόνια πείνα,2,6 δισ. άνθρωποι επιβιώνουν με λιγότερα από 2 δολ. την ημέρα (από αυτούς, 1,1 δισ. τα βγάζουν πέρα με λιγότερο από 1 δολ.), 1,2 δισ. δεν έχουν πρόσβαση σε πόσιμο νερό,113 εκατ. παιδιά δεν έχουν πρόσβαση στην παιδεία, 50 εκατ. είναι φορείς του AIDS και δεν διαθέτουν τα μέσα για οποιαδήποτε θεραπευτική αγωγή, την ίδια ώρα που το 10%του παγκόσμιου πληθυσμού απολαμβάνει το 70% του παγκόσμιου πλούτου
Εμειναν στα λόγια
Εξι χρόνια μετά την περίφημη Σύνοδο της Χιλιετίας, όπου οι ηγέτες 189 χωρών υιοθέτησαν τους στόχους ανάπτυξης, με πρώτο τη μείωση της φτώχειας κατά 50% έως το 2015, ελάχιστα άλλαξαν στο χάρτη της παγκόσμιας ανέχειας.
Ο ΟΗΕ πανηγυρίζει που στο διάστημα 1990-2001 ο αριθμός όσων επιβιώνουν με λιγότερο από ένα δολάριο την ημέρα μειώθηκε από το 27,9 στο 21,3% του παγκόσμιου πληθυσμού, όμως αυτό οφείλεται κυρίως στην επιτυχία της Κίνας να μειώσει από το 33% στο 16,6% το ποσοστό που ζει σε συνθήκες απόλυτης φτώχειας.
* Στη Δυτική Ασία και την Αφρική, τα ποσοστά της φτώχειας έχουν παραμείνει ίδια, ενώ στην Υποσαχάρια Αφρική παρατηρήθηκε μείωση του ΑΕΠ κατά 14% και αύξηση της φτώχειας από το 41% στο 46% του πληθυσμού.
* Στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική η μείωση γίνεται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς κι ενώ ο FAO (Οργανισμός Γεωργίας και Τροφίμων του ΟΗΕ) επιμένει ότι η ήπειρος παράγει τετραπλάσια ποσότητα τροφίμων από όση απαιτείται για να καλύψει τις ανάγκες της, 200 από τα 500 εκατ. των κατοίκων της είναι πολύ φτωχοί και 58 εκατ. πάσχουν από υποσιτισμό.
* Στη δε Ευρώπη, ιδίως στη νοτιο-ανατολική, η φτώχεια αυξήθηκε κατά 6% από το 1990 και το ίδιο συνέβη και στις χώρες της Κοινοπολιτείας των Ανεξάρτητων Κρατών.
Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι απαιτούνται 100 δισ. δολάρια το χρόνο έως και το 2015 για να επιτευχθούν οι Στόχοι της Χιλιετίας, αλλά η βοήθεια των πλούσιων χωρών προς τις αναπτυσσόμενες έχει μειωθεί κατά 25% τα τελευταία χρόνια. Επιστέγασμα υπήρξε η περσινή σύνοδος των G8 στη Σκοτία, όπου οι ισχυροί δεσμεύτηκαν να προσφέρουν μόνο 50 δισ. δολάρια για την καταπολέμηση της φτώχειας.
Από αυτά, έδωσαν μόνο 20 δισ., ενώ το 80% αυτού του ποσού προέρχεται απλώς από απαλοιφή του χρέους του Ιράκ και της Νιγηρίας. Από τα ποσά που υποσχέθηκαν για την καταπολέμηση του AIDS η Υποσαχάρια Αφρική έχει λάβει μόνο το 60%, ενώ, για την αντιμετώπιση της πείνας, ο FAO χρειάζεται επιπλέον 24 δισ. δολάρια το χρόνο.
Και όλα αυτά τη στιγμή που την τελευταία πενταετία οι χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής έχουν πληρώσει 65 δισ. δολάρια σε εξυπηρέτηση του χρέους, βυθίζοντας τον πληθυσμό τους σε ακόμη μεγαλύτερη φτώχεια.
Γιατί τόσοι φτωχοί;
«Οι φτωχοί δεν είναι φτωχοί επειδή δεν έχουν εισόδημα, αλλά επειδή δεν έχουν πρόσβαση στις πλουτοπαραγωγικές πηγές που κάποιοι τους έκλεψαν καταστρέφοντας την ικανότητά τους να ευημερήσουν. Ο πλούτος που συσσωρεύτηκε στην Ευρώπη προέρχεται από ό,τι έκλεψαν από την Ασία, την Αφρική, τη Λατινική Αμερική. Χωρίς την καταστροφή της ανθούσας νηματουργίας της Ινδίας, τη γενοκτονία των αμερικανικών ιθαγενών φυλών και τη σκλαβιά των Αφρικανών, η Βιομηχανική Επανάσταση δεν θα είχε δημιουργήσει πλούτο για Ευρώπη και ΗΠΑ.
«Ηταν η βίαιη και ληστρική ιδιοποίηση των πλουτοπαραγωγικών πηγών του Τρίτου Κόσμου και των αγορών του που δημιούργησε τον πλούτο του Βορρά και τη φτώχεια του Νότου.
«Οταν πατεντάρουν τους σπόρους και οι αγρότες πρέπει να πληρώσουν ένα τρισ. δολάρια στις ΗΠΑ ως “δικαιώματα”, η φτώχεια τους αυξάνεται κατά ένα τρισ. δολάρια. Οταν ιδιωτικοποιούν το νερό και οι μεγάλες πολυεθνικές κερδίζουν ένα τρισ. δολάρια για να το μετατρέψουν σε εμπορευματοποιημένο αγαθό, οι φτωχοί γίνονται φτωχότεροι κατά ένα τρισ. δολάρια. Οι ιατρικές πατέντες αυξάνουν το κόστος των φαρμάκων για το AIDS από τα 200 στα 20.000 δολάρια και για τον καρκίνο από τα 2.400 στα 36.000 δολάρια για ένα χρόνο θεραπείας.
Τα 50 δισ. δολάρια “βοήθειας” του Βορρά προς τον Νότο είναι απλώς το ένα δέκατο των 500 δισ. δολαρίων που ρέουν από τον Νότο προς τον Βορρά σε πληρωμές τόκων και σε άλλους άδικους μηχανισμούς που επέβαλαν η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Αυτοί κάνουν τους φτωχούς φτωχότερους».
Αυτά δήλωσε στην «Κ.Ε.» η Βαντάνα Σίβα, ινδή φυσικός, περιβαλλοντολόγος και βραβευμένη ακτιβίστρια κατά της φτώχειας, σε συνομιλία μας κατά την επίσκεψή της φέτος στην Ελλάδα στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης.

Πηγή: Κυριακάτικη Ελευθεροτυπία, 22-10-2006

Γιατί τα παιδιά κλέβουν;

Είναι φορές που στην “καριέρα” του ως γονιός έρχεται κανείς αντιμέτωπος με μια πικρή αλήθεια που τον κάνει να ρωτήσει το παιδί του “πού το βρήκες αυτό;”.

Το φαινόμενο των παιδιών και των εφήβων που “παίρνουν” από φιλικά ή συγγενικά σπίτια πράγματα που δεν τους ανήκουν, χωρίς σκοπό να τα επιστρέψουν, ή ακόμα και από μαγαζιά χωρίς να πληρώσουν, είναι αρκετά συχνό.

Και βέβαια, είναι επίσης αρκετά ανησυχητικό. Οι γονείς ανησυχούν για τους λόγους που έκαναν το παιδί να κλέψει και αναρωτιούνται αν το παιδί τους έχει κακοποιά στοιχεία στην προσωπικότητά του. Το πρόβλημα αυτό έχει διαφορετικές διαστάσεις ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.
Προσχολική ηλικία
Για τα πολύ μικρά παιδιά είναι μέσα στα πλαίσια του κανονικού ν’ απλώσουν το χεράκι τους και να πάρουν κάτι που τους αρέσει, αλλά δεν τους ανήκει. Μέχρι τεσσάρων-πέντε ετών το παιδί δεν έχει ξεκαθαρίσει την έννοια του κλεψίματος, όταν παίρνει κάτι που ανήκει σε άλλο άτομο.
Ψυχολογικά, λειτουργεί ακόμα κάτω από την εγωκεντρική σκοπιά της ανάπτυξης και αντιλαμβάνεται τον κόσμο αποκλειστικά μέσα από τον εαυτό του και τις ανάγκες του και όχι βάσει των αναγκών των άλλων.
Τα πολύ μικρά παιδιά επίσης δεν καταλαβαίνουν ότι τα πράγματα κοστίζουν χρήματα και ότι δεν είναι σωστό να πάρουμε κάτι χωρίς να το πληρώσουμε.
Σχολική ηλικία
Τα παιδιά δημοτικού σχολείου γνωρίζουν το σωστό και το λάθος και έχουν μάθει ότι δεν είναι σωστό να παίρνουμε πράγματα από τα καταστήματα χωρίς να τα πληρώνουμε ή να παίρνουμε πράγματα που ανήκουν σε άλλους. Γνωρίζουν ότι υπάρχουν συνέπειες αυτής της πράξης μέσα στην οικογένεια, αλλά συνήθως δεν ξέρουν για τις ευρύτερες συνέπειες.
Παρόλα αυτά, ο λόγος που μπορεί να καταφύγουν σε τέτοια συμπεριφορά είναι ότι δεν έχουν αναπτύξει τους μηχανισμούς του αυτοελέγχου που είναι απαραίτητοι για να μην περάσουν από την επιθυμία απόκτησης ενός πράγματος στην απόκτησή του με λανθασμένο τρόπο.
Εφηβεία
Στην εφηβική ηλικία, τα παιδιά μπορεί να αρχίσουν να κλέβουν για διαφορετικούς λόγους. Η ίδια η πράξη μπορεί να λειτουργεί ως διεγερτικό και να τους ανεβάζει την αδρεναλίνη, κάνοντάς τους να νιώθουν έντονα συναισθήματα, που προέρχονται από τον αρχικό κίνδυνο και την ανακούφιση του ότι δεν πιάστηκαν.
Ένας άλλος λόγος που οι έφηβοι μπορεί να αρχίσουν να κλέβουν έχει να κάνει με την ομάδα των συνομηλίκων και τις πιέσεις που ο έφηβος δέχεται από αυτή. Προκειμένου ο έφηβος να γίνει αποδεκτός και να κερδίσει το σεβασμό των άλλων μελών -”προτύπων” της ομάδας, αρχίζει να κλέβει για να δείξει ότι μπορεί κι αυτός να το κάνει, ότι είναι αρκετά ικανός για να γίνει αποδεκτός από την ομάδα αυτή.
Άλλες φορές πάλι, ο έφηβος επιδίδεται στην κλεψιά για να “αποδείξει” στον εαυτό του και τους άλλους ότι είναι έξυπνος, μάγκας, και ότι μπορεί να τα καταφέρει.
Ένας άλλος λόγος είναι ότι καθώς ο έφηβος αρχίζει να παίρνει τον έλεγχο της ζωής του στα χέρια του, αποκτά μια αίσθηση παντοδυναμίας και έχει την επιθυμία να κατακτήσει τον κόσμο γύρω του, επαναστατώντας: ο τρόπος που διαλέγει να το κάνει αυτό μπορεί να είναι κλέβοντας.
Οι βαθύτεροι ψυχολογικοί λόγοι που οδηγούν στο κλέψιμο
Υπάρχουν όμως και βαθύτεροι, πιο σύνθετοι ψυχολογικοί λόγοι που μπορεί να ωθήσουν ένα παιδί στο κλέψιμο. Το παιδί που είναι θυμωμένο, με τον εαυτό του, τους γονείς του, τον κόσμο γύρω του, συχνά καταφεύγει στο κλέψιμο για να “τιμωρήσει” τους άλλους, αυτούς με τους οποίους είναι θυμωμένο και όχι γιατί πραγματικά επιθυμεί το αντικείμενο που κλέβει. Έτσι, η κλοπή γίνεται μέσο εκδίκησης και έκφρασης του θυμού του παιδιού.
Όταν η οικογένεια βιώνει προβλήματα και οι γονείς είναι στα πρόθυρα του διαζυγίου, το παιδί νιώθει ανίσχυρο και θέλει να αντιδράσει, προκειμένου να “σώσει” την οικογένειά του. Σε μια τέτοια περίπτωση μπορεί να εμφανίσει ένα πρόβλημα συμπεριφοράς, όπως για παράδειγμα το να αρχίσει να κλέβει, ώστε να τραβήξει την προσοχή των γονιών του επάνω του και να τους κάνει να “ξεχάσουν” ή να πάψουν ν’ ασχολούνται τόσο με το δικό τους πρόβλημα.
Σε άλλες περιπτώσεις ένα παιδί μπορεί να αισθάνεται παραμελημένο και ότι δεν του δίνουν αρκετή προσοχή οι γονείς και οι γύρω του. Έτσι, καταφεύγει στην κλοπή (ή σε κάποια άλλη αρνητική συμπεριφορά) προκειμένου να το προσέξουν και να ασχοληθούν μαζί του.
Άλλοτε πάλι ένα παιδί μπορεί να καταφύγει στην κλοπή προκειμένου να κερδίσει ένα ελκυστικό αντικείμενο το οποίο θα χρησιμοποιήσει με τη σειρά του για να εντυπωσιάσει άλλα παιδιά, νομίζοντας ότι έτσι θα κάνει παρέες και θα κερδίσει φίλους.
Η Αμερικανική Ψυχιατρική Ακαδημία συμβουλεύει τους γονείς:
- Να μην προσπαθήσουν να καλύψουν το γεγονός του κλεψίματος.

- Να εξηγήσουν στο παιδί ότι το να κλέψει κάτι δεν είναι σωστό.

- Να βοηθήσουν το παιδί να επιστρέψει ή να πληρώσει το κλεμμένο αντικείμενο.

- Να σιγουρευτούν ότι το παιδί δεν επωφελείται της κλεψιάς με κανέναν τρόπο.

- Να μην αρχίσουν να λένε στο παιδί τους ότι αφού έκλεψε μία φορά θα ξανακλέψει και να μην θεωρούν τη μία αυτή φορά προάγγελο μελλοντικής κακής συμπεριφοράς και να μην πουν στο παιδί τους ότι το θεωρούν κλέφτη ή κακό άνθρωπο.

- Να πουν ξεκάθαρα στο παιδί τους ότι τέτοια συμπεριφορά δεν είναι ανεκτή ούτε στην οικογένεια ούτε στην κοινωνία που ζουν.

- Όταν το παιδί πληρώσει ή επιστρέψει το κλεμμένο αγαθό, το ζήτημα θα πρέπει να ξεχαστεί και οι γονείς δεν θα πρέπει να το ξανα – αναφέρουν, ώστε το παιδί να κάνει ένα νέο ξεκίνημα. Πότε το κλέψιμο αποτελεί σημάδι μεγαλύτερων προβλημάτων;
Αν το παιδί εξακολουθεί να κλέβει, ή αυτή η συμπεριφορά του συνοδεύεται και από άλλες αρνητικές συμπεριφορές, τότε το ότι κλέβει μπορεί να είναι ένα από τα συμπτώματα κάποιων σοβαρότερων προβλημάτων στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού ή στην οικογένειά του.
Τα παιδιά που κλέβουν επανειλημμένα μπορεί να έχουν δυσκολίες στο να εμπιστευτούν άλλα άτομα και να συνάψουν στενές συναισθηματικές σχέσεις.
Αντί λοιπόν να αισθάνονται ενοχές για τη συμπεριφορά τους, μπορεί να κατηγορούν τους άλλους, με το σκεπτικό ότι “αφού αρνούνται να μου δώσουν αυτό που θέλω, θα το πάρω έτσι κι αλλιώς και θα τους δείξω εγώ”. Σε τέτοιες περιπτώσεις η συμβολή των ειδικών είναι απαραίτητη ώστε να εκτιμηθεί το βάθος του προβλήματος και να δοθούν οι σωστές κατευθύνσεις για την επίλυσή του.

Γιατί τα παιδιά κλέβουν;

Είναι φορές που στην “καριέρα” του ως γονιός έρχεται κανείς αντιμέτωπος με μια πικρή αλήθεια που τον κάνει να ρωτήσει το παιδί του “πού το βρήκες αυτό;”.

Το φαινόμενο των παιδιών και των εφήβων που “παίρνουν” από φιλικά ή συγγενικά σπίτια πράγματα που δεν τους ανήκουν, χωρίς σκοπό να τα επιστρέψουν, ή ακόμα και από μαγαζιά χωρίς να πληρώσουν, είναι αρκετά συχνό.

Και βέβαια, είναι επίσης αρκετά ανησυχητικό. Οι γονείς ανησυχούν για τους λόγους που έκαναν το παιδί να κλέψει και αναρωτιούνται αν το παιδί τους έχει κακοποιά στοιχεία στην προσωπικότητά του. Το πρόβλημα αυτό έχει διαφορετικές διαστάσεις ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.
Προσχολική ηλικία
Για τα πολύ μικρά παιδιά είναι μέσα στα πλαίσια του κανονικού ν’ απλώσουν το χεράκι τους και να πάρουν κάτι που τους αρέσει, αλλά δεν τους ανήκει. Μέχρι τεσσάρων-πέντε ετών το παιδί δεν έχει ξεκαθαρίσει την έννοια του κλεψίματος, όταν παίρνει κάτι που ανήκει σε άλλο άτομο.
Ψυχολογικά, λειτουργεί ακόμα κάτω από την εγωκεντρική σκοπιά της ανάπτυξης και αντιλαμβάνεται τον κόσμο αποκλειστικά μέσα από τον εαυτό του και τις ανάγκες του και όχι βάσει των αναγκών των άλλων.
Τα πολύ μικρά παιδιά επίσης δεν καταλαβαίνουν ότι τα πράγματα κοστίζουν χρήματα και ότι δεν είναι σωστό να πάρουμε κάτι χωρίς να το πληρώσουμε.
Σχολική ηλικία
Τα παιδιά δημοτικού σχολείου γνωρίζουν το σωστό και το λάθος και έχουν μάθει ότι δεν είναι σωστό να παίρνουμε πράγματα από τα καταστήματα χωρίς να τα πληρώνουμε ή να παίρνουμε πράγματα που ανήκουν σε άλλους. Γνωρίζουν ότι υπάρχουν συνέπειες αυτής της πράξης μέσα στην οικογένεια, αλλά συνήθως δεν ξέρουν για τις ευρύτερες συνέπειες.
Παρόλα αυτά, ο λόγος που μπορεί να καταφύγουν σε τέτοια συμπεριφορά είναι ότι δεν έχουν αναπτύξει τους μηχανισμούς του αυτοελέγχου που είναι απαραίτητοι για να μην περάσουν από την επιθυμία απόκτησης ενός πράγματος στην απόκτησή του με λανθασμένο τρόπο.
Εφηβεία
Στην εφηβική ηλικία, τα παιδιά μπορεί να αρχίσουν να κλέβουν για διαφορετικούς λόγους. Η ίδια η πράξη μπορεί να λειτουργεί ως διεγερτικό και να τους ανεβάζει την αδρεναλίνη, κάνοντάς τους να νιώθουν έντονα συναισθήματα, που προέρχονται από τον αρχικό κίνδυνο και την ανακούφιση του ότι δεν πιάστηκαν.
Ένας άλλος λόγος που οι έφηβοι μπορεί να αρχίσουν να κλέβουν έχει να κάνει με την ομάδα των συνομηλίκων και τις πιέσεις που ο έφηβος δέχεται από αυτή. Προκειμένου ο έφηβος να γίνει αποδεκτός και να κερδίσει το σεβασμό των άλλων μελών -”προτύπων” της ομάδας, αρχίζει να κλέβει για να δείξει ότι μπορεί κι αυτός να το κάνει, ότι είναι αρκετά ικανός για να γίνει αποδεκτός από την ομάδα αυτή.
Άλλες φορές πάλι, ο έφηβος επιδίδεται στην κλεψιά για να “αποδείξει” στον εαυτό του και τους άλλους ότι είναι έξυπνος, μάγκας, και ότι μπορεί να τα καταφέρει.
Ένας άλλος λόγος είναι ότι καθώς ο έφηβος αρχίζει να παίρνει τον έλεγχο της ζωής του στα χέρια του, αποκτά μια αίσθηση παντοδυναμίας και έχει την επιθυμία να κατακτήσει τον κόσμο γύρω του, επαναστατώντας: ο τρόπος που διαλέγει να το κάνει αυτό μπορεί να είναι κλέβοντας.
Οι βαθύτεροι ψυχολογικοί λόγοι που οδηγούν στο κλέψιμο
Υπάρχουν όμως και βαθύτεροι, πιο σύνθετοι ψυχολογικοί λόγοι που μπορεί να ωθήσουν ένα παιδί στο κλέψιμο. Το παιδί που είναι θυμωμένο, με τον εαυτό του, τους γονείς του, τον κόσμο γύρω του, συχνά καταφεύγει στο κλέψιμο για να “τιμωρήσει” τους άλλους, αυτούς με τους οποίους είναι θυμωμένο και όχι γιατί πραγματικά επιθυμεί το αντικείμενο που κλέβει. Έτσι, η κλοπή γίνεται μέσο εκδίκησης και έκφρασης του θυμού του παιδιού.
Όταν η οικογένεια βιώνει προβλήματα και οι γονείς είναι στα πρόθυρα του διαζυγίου, το παιδί νιώθει ανίσχυρο και θέλει να αντιδράσει, προκειμένου να “σώσει” την οικογένειά του. Σε μια τέτοια περίπτωση μπορεί να εμφανίσει ένα πρόβλημα συμπεριφοράς, όπως για παράδειγμα το να αρχίσει να κλέβει, ώστε να τραβήξει την προσοχή των γονιών του επάνω του και να τους κάνει να “ξεχάσουν” ή να πάψουν ν’ ασχολούνται τόσο με το δικό τους πρόβλημα.
Σε άλλες περιπτώσεις ένα παιδί μπορεί να αισθάνεται παραμελημένο και ότι δεν του δίνουν αρκετή προσοχή οι γονείς και οι γύρω του. Έτσι, καταφεύγει στην κλοπή (ή σε κάποια άλλη αρνητική συμπεριφορά) προκειμένου να το προσέξουν και να ασχοληθούν μαζί του.
Άλλοτε πάλι ένα παιδί μπορεί να καταφύγει στην κλοπή προκειμένου να κερδίσει ένα ελκυστικό αντικείμενο το οποίο θα χρησιμοποιήσει με τη σειρά του για να εντυπωσιάσει άλλα παιδιά, νομίζοντας ότι έτσι θα κάνει παρέες και θα κερδίσει φίλους.
Η Αμερικανική Ψυχιατρική Ακαδημία συμβουλεύει τους γονείς:
- Να μην προσπαθήσουν να καλύψουν το γεγονός του κλεψίματος.

- Να εξηγήσουν στο παιδί ότι το να κλέψει κάτι δεν είναι σωστό.

- Να βοηθήσουν το παιδί να επιστρέψει ή να πληρώσει το κλεμμένο αντικείμενο.

- Να σιγουρευτούν ότι το παιδί δεν επωφελείται της κλεψιάς με κανέναν τρόπο.

- Να μην αρχίσουν να λένε στο παιδί τους ότι αφού έκλεψε μία φορά θα ξανακλέψει και να μην θεωρούν τη μία αυτή φορά προάγγελο μελλοντικής κακής συμπεριφοράς και να μην πουν στο παιδί τους ότι το θεωρούν κλέφτη ή κακό άνθρωπο.

- Να πουν ξεκάθαρα στο παιδί τους ότι τέτοια συμπεριφορά δεν είναι ανεκτή ούτε στην οικογένεια ούτε στην κοινωνία που ζουν.

- Όταν το παιδί πληρώσει ή επιστρέψει το κλεμμένο αγαθό, το ζήτημα θα πρέπει να ξεχαστεί και οι γονείς δεν θα πρέπει να το ξανα – αναφέρουν, ώστε το παιδί να κάνει ένα νέο ξεκίνημα. Πότε το κλέψιμο αποτελεί σημάδι μεγαλύτερων προβλημάτων;
Αν το παιδί εξακολουθεί να κλέβει, ή αυτή η συμπεριφορά του συνοδεύεται και από άλλες αρνητικές συμπεριφορές, τότε το ότι κλέβει μπορεί να είναι ένα από τα συμπτώματα κάποιων σοβαρότερων προβλημάτων στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού ή στην οικογένειά του.
Τα παιδιά που κλέβουν επανειλημμένα μπορεί να έχουν δυσκολίες στο να εμπιστευτούν άλλα άτομα και να συνάψουν στενές συναισθηματικές σχέσεις.
Αντί λοιπόν να αισθάνονται ενοχές για τη συμπεριφορά τους, μπορεί να κατηγορούν τους άλλους, με το σκεπτικό ότι “αφού αρνούνται να μου δώσουν αυτό που θέλω, θα το πάρω έτσι κι αλλιώς και θα τους δείξω εγώ”. Σε τέτοιες περιπτώσεις η συμβολή των ειδικών είναι απαραίτητη ώστε να εκτιμηθεί το βάθος του προβλήματος και να δοθούν οι σωστές κατευθύνσεις για την επίλυσή του.

Γιατί τα παιδιά κλέβουν;

Είναι φορές που στην “καριέρα” του ως γονιός έρχεται κανείς αντιμέτωπος με μια πικρή αλήθεια που τον κάνει να ρωτήσει το παιδί του “πού το βρήκες αυτό;”.

Το φαινόμενο των παιδιών και των εφήβων που “παίρνουν” από φιλικά ή συγγενικά σπίτια πράγματα που δεν τους ανήκουν, χωρίς σκοπό να τα επιστρέψουν, ή ακόμα και από μαγαζιά χωρίς να πληρώσουν, είναι αρκετά συχνό.

Και βέβαια, είναι επίσης αρκετά ανησυχητικό. Οι γονείς ανησυχούν για τους λόγους που έκαναν το παιδί να κλέψει και αναρωτιούνται αν το παιδί τους έχει κακοποιά στοιχεία στην προσωπικότητά του. Το πρόβλημα αυτό έχει διαφορετικές διαστάσεις ανάλογα με την ηλικία του παιδιού.
Προσχολική ηλικία
Για τα πολύ μικρά παιδιά είναι μέσα στα πλαίσια του κανονικού ν’ απλώσουν το χεράκι τους και να πάρουν κάτι που τους αρέσει, αλλά δεν τους ανήκει. Μέχρι τεσσάρων-πέντε ετών το παιδί δεν έχει ξεκαθαρίσει την έννοια του κλεψίματος, όταν παίρνει κάτι που ανήκει σε άλλο άτομο.
Ψυχολογικά, λειτουργεί ακόμα κάτω από την εγωκεντρική σκοπιά της ανάπτυξης και αντιλαμβάνεται τον κόσμο αποκλειστικά μέσα από τον εαυτό του και τις ανάγκες του και όχι βάσει των αναγκών των άλλων.
Τα πολύ μικρά παιδιά επίσης δεν καταλαβαίνουν ότι τα πράγματα κοστίζουν χρήματα και ότι δεν είναι σωστό να πάρουμε κάτι χωρίς να το πληρώσουμε.
Σχολική ηλικία
Τα παιδιά δημοτικού σχολείου γνωρίζουν το σωστό και το λάθος και έχουν μάθει ότι δεν είναι σωστό να παίρνουμε πράγματα από τα καταστήματα χωρίς να τα πληρώνουμε ή να παίρνουμε πράγματα που ανήκουν σε άλλους. Γνωρίζουν ότι υπάρχουν συνέπειες αυτής της πράξης μέσα στην οικογένεια, αλλά συνήθως δεν ξέρουν για τις ευρύτερες συνέπειες.
Παρόλα αυτά, ο λόγος που μπορεί να καταφύγουν σε τέτοια συμπεριφορά είναι ότι δεν έχουν αναπτύξει τους μηχανισμούς του αυτοελέγχου που είναι απαραίτητοι για να μην περάσουν από την επιθυμία απόκτησης ενός πράγματος στην απόκτησή του με λανθασμένο τρόπο.
Εφηβεία
Στην εφηβική ηλικία, τα παιδιά μπορεί να αρχίσουν να κλέβουν για διαφορετικούς λόγους. Η ίδια η πράξη μπορεί να λειτουργεί ως διεγερτικό και να τους ανεβάζει την αδρεναλίνη, κάνοντάς τους να νιώθουν έντονα συναισθήματα, που προέρχονται από τον αρχικό κίνδυνο και την ανακούφιση του ότι δεν πιάστηκαν.
Ένας άλλος λόγος που οι έφηβοι μπορεί να αρχίσουν να κλέβουν έχει να κάνει με την ομάδα των συνομηλίκων και τις πιέσεις που ο έφηβος δέχεται από αυτή. Προκειμένου ο έφηβος να γίνει αποδεκτός και να κερδίσει το σεβασμό των άλλων μελών -”προτύπων” της ομάδας, αρχίζει να κλέβει για να δείξει ότι μπορεί κι αυτός να το κάνει, ότι είναι αρκετά ικανός για να γίνει αποδεκτός από την ομάδα αυτή.
Άλλες φορές πάλι, ο έφηβος επιδίδεται στην κλεψιά για να “αποδείξει” στον εαυτό του και τους άλλους ότι είναι έξυπνος, μάγκας, και ότι μπορεί να τα καταφέρει.
Ένας άλλος λόγος είναι ότι καθώς ο έφηβος αρχίζει να παίρνει τον έλεγχο της ζωής του στα χέρια του, αποκτά μια αίσθηση παντοδυναμίας και έχει την επιθυμία να κατακτήσει τον κόσμο γύρω του, επαναστατώντας: ο τρόπος που διαλέγει να το κάνει αυτό μπορεί να είναι κλέβοντας.
Οι βαθύτεροι ψυχολογικοί λόγοι που οδηγούν στο κλέψιμο
Υπάρχουν όμως και βαθύτεροι, πιο σύνθετοι ψυχολογικοί λόγοι που μπορεί να ωθήσουν ένα παιδί στο κλέψιμο. Το παιδί που είναι θυμωμένο, με τον εαυτό του, τους γονείς του, τον κόσμο γύρω του, συχνά καταφεύγει στο κλέψιμο για να “τιμωρήσει” τους άλλους, αυτούς με τους οποίους είναι θυμωμένο και όχι γιατί πραγματικά επιθυμεί το αντικείμενο που κλέβει. Έτσι, η κλοπή γίνεται μέσο εκδίκησης και έκφρασης του θυμού του παιδιού.
Όταν η οικογένεια βιώνει προβλήματα και οι γονείς είναι στα πρόθυρα του διαζυγίου, το παιδί νιώθει ανίσχυρο και θέλει να αντιδράσει, προκειμένου να “σώσει” την οικογένειά του. Σε μια τέτοια περίπτωση μπορεί να εμφανίσει ένα πρόβλημα συμπεριφοράς, όπως για παράδειγμα το να αρχίσει να κλέβει, ώστε να τραβήξει την προσοχή των γονιών του επάνω του και να τους κάνει να “ξεχάσουν” ή να πάψουν ν’ ασχολούνται τόσο με το δικό τους πρόβλημα.
Σε άλλες περιπτώσεις ένα παιδί μπορεί να αισθάνεται παραμελημένο και ότι δεν του δίνουν αρκετή προσοχή οι γονείς και οι γύρω του. Έτσι, καταφεύγει στην κλοπή (ή σε κάποια άλλη αρνητική συμπεριφορά) προκειμένου να το προσέξουν και να ασχοληθούν μαζί του.
Άλλοτε πάλι ένα παιδί μπορεί να καταφύγει στην κλοπή προκειμένου να κερδίσει ένα ελκυστικό αντικείμενο το οποίο θα χρησιμοποιήσει με τη σειρά του για να εντυπωσιάσει άλλα παιδιά, νομίζοντας ότι έτσι θα κάνει παρέες και θα κερδίσει φίλους.
Η Αμερικανική Ψυχιατρική Ακαδημία συμβουλεύει τους γονείς:
- Να μην προσπαθήσουν να καλύψουν το γεγονός του κλεψίματος.

- Να εξηγήσουν στο παιδί ότι το να κλέψει κάτι δεν είναι σωστό.

- Να βοηθήσουν το παιδί να επιστρέψει ή να πληρώσει το κλεμμένο αντικείμενο.

- Να σιγουρευτούν ότι το παιδί δεν επωφελείται της κλεψιάς με κανέναν τρόπο.

- Να μην αρχίσουν να λένε στο παιδί τους ότι αφού έκλεψε μία φορά θα ξανακλέψει και να μην θεωρούν τη μία αυτή φορά προάγγελο μελλοντικής κακής συμπεριφοράς και να μην πουν στο παιδί τους ότι το θεωρούν κλέφτη ή κακό άνθρωπο.

- Να πουν ξεκάθαρα στο παιδί τους ότι τέτοια συμπεριφορά δεν είναι ανεκτή ούτε στην οικογένεια ούτε στην κοινωνία που ζουν.

- Όταν το παιδί πληρώσει ή επιστρέψει το κλεμμένο αγαθό, το ζήτημα θα πρέπει να ξεχαστεί και οι γονείς δεν θα πρέπει να το ξανα – αναφέρουν, ώστε το παιδί να κάνει ένα νέο ξεκίνημα. Πότε το κλέψιμο αποτελεί σημάδι μεγαλύτερων προβλημάτων;
Αν το παιδί εξακολουθεί να κλέβει, ή αυτή η συμπεριφορά του συνοδεύεται και από άλλες αρνητικές συμπεριφορές, τότε το ότι κλέβει μπορεί να είναι ένα από τα συμπτώματα κάποιων σοβαρότερων προβλημάτων στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού ή στην οικογένειά του.
Τα παιδιά που κλέβουν επανειλημμένα μπορεί να έχουν δυσκολίες στο να εμπιστευτούν άλλα άτομα και να συνάψουν στενές συναισθηματικές σχέσεις.
Αντί λοιπόν να αισθάνονται ενοχές για τη συμπεριφορά τους, μπορεί να κατηγορούν τους άλλους, με το σκεπτικό ότι “αφού αρνούνται να μου δώσουν αυτό που θέλω, θα το πάρω έτσι κι αλλιώς και θα τους δείξω εγώ”. Σε τέτοιες περιπτώσεις η συμβολή των ειδικών είναι απαραίτητη ώστε να εκτιμηθεί το βάθος του προβλήματος και να δοθούν οι σωστές κατευθύνσεις για την επίλυσή του.

Kάθε κοινωνία έχει τα παιδιά που της αξίζουν (μέρος 2ο)

Τιμωρία για την αδιαφορία

Ποια είναι η ευθύνη της οικογένειας για την παιδική εγκληματικότητα;
Kάποιες οικογένειες αδιαφορούν για τη συμπεριφορά των παιδιών. Στην Aγγλία, αυτή η ανησυχητική κατάσταση οδήγησε σε προτάσεις για την καθιέρωση μιας νέας αξιόποινης πράξης, η οποία θα ονομάζεται «παράλειψη αποτροπής εγκλήματος από παιδιά».
Σύμφωνα με αυτόν τον νόμο θα τιμωρούνται γονείς ή κηδεμόνες των οποίων τα παιδιά, λόγω ανεπαρκούς επιμέλειας ή πλημμελούς επίβλεψης, τελούν εγκληματικές πράξεις.
Aν αποδειχθεί δηλαδή αμέλεια ή αδιαφορία των γονέων, θα υφίστανται οι ίδιοι κάποιες συνέπειες, έστω κι αν το παιδί δεν τιμωρείται.
Aλλες οικογένειες πάλι, λόγω κοινωνικοοικονομικών συνθηκών, αδυνατούν να ελέγξουν τη συμπεριφορά των παιδιών τους και χρήζουν υποστήριξης από τους αρμόδιους φορείς κοινωνικών υπηρεσιών.
Tο σχολείο συνθλίβει με τις γνώσεις

Tο σημερινό σχολείο τι ρόλο παίζει στη «διάπλαση των παίδων»;
Tο σχολείο δίνει δυσανάλογη έμφαση στη μετάδοση γνώσεων κι όχι στη διαμόρφωση χαρακτήρων. Aντί να εμπνέει και να δίνει φτερά, συνθλίβει και καταθλίβει με τη συσσώρευση γνώσεων το παιδί.
Tι σχέση έχει το σχολείο με την καλλιέργεια της φαντασίας;
Eλάχιστη έως και αρνητική. Kαι όμως η καλλιέργεια της φαντασίας είναι απαραίτητη για την πρόοδο της κάθε κοινωνίας. Aς μην ξεχνάμε ότι το σημερινό φανταστικό ή παράλογο είναι η αυριανή επιστημονική ορθοδοξία.

Eνα σύμπαν γεμάτο «κόκκινους νάνους» και «μαύρες τρύπες» που καταπίνουν αστέρια είναι πιο κοντά στη φανταστική λογοτεχνία παρά στην κλασική φυσική. Στις «ιστορίες από το νησί των πυροτεχνημάτων» είχα περιγράψει το «χαμαιλεοντικό σακάκι» που αλλάζει χρώμα ανάλογα με το ποιος περνάει δίπλα του.

H έκπληξή μου ήταν μεγάλη όταν είδα μια διαφήμιση για ένα νέο θερμο-ύφασμα που αλλάζει χρώμα από κόκκινο σε βαθύ μπλε ανάλογα με τη θερμοκρασία του σώματος της γυναίκας που το φοράει.

Aς ελπίσουμε ότι την ίδια τύχη θα έχουν κι άλλες εφευρέσεις μου, όπως το ελαφρίδι (το αντίθετο από το βαρίδι – το βάζεις στη βαλίτσα σου για να την μεταφέρεις πιο εύκολα). Πρέπει να ξεπερνάμε την πραγματικότητα, όχι μόνο να την υπηρετούμε. H φαντασία προσφέρει στο παιδί τα όπλα να δημιουργήσει κάτι νέο.

OI MOPΦEΣ ΠAPABATIKOTHTAΣ

Tα παιδιά – θύτες συχνά είναι θύματα βίας και εκμετάλλευσης

Tι μορφές παίρνει η βίαιη συμπεριφορά των παιδιών;
Tα παιδιά μπορεί να βασανίζουν ζώα, ανυπεράσπιστους ή ηλικιωμένους και να το απολαμβάνουν. Kι ας μην ξεχνάμε ότι ένα μεγάλο ποσοστό ενδοοικογενειακών κακοποιήσεων τελείται από παιδιά με θύματα πάλι παιδιά.
Eκφοβισμοί και κακοποίηση συμβαίνουν επίσης καθημερινά σε σχολεία.

Tα μεγαλύτερα ή δυνατότερα παιδιά απειλούν και δυναστεύουν τα μικρότερα ή ασθενέστερα, τα οποία ούτε καν τολμούν πολλές φορές να ομολογήσουν το μαρτύριο. Yπάρχουν υποκουλτούρες παιδιών όπου η βία και η παραβατικότητα δεν θεωρούνται κηλίδες ενοχής και λόγοι ντροπής, αλλά τίτλοι τιμής και εύσημα κύρους, αποδοχής και ανόδου στις ηγετικές θέσεις της ομάδας.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η απειλή της ποινής δεν λειτουργεί αποτρεπτικά αλλά καθιστά ακόμη ελκυστικότερες τις απαγορευμένες συμπεριφορές επειδή, λόγω του συνεπαγόμενου κινδύνου, απαιτούν μεγαλύτερη τόλμη.
Eίναι επίσης απαραίτητο να καταλάβουμε ότι τα παιδιά-θύτες είναι συχνά και τα ίδια θύματα αδιαφορίας, βίας εκμετάλλευσης και όσα βιώνουν στην οικογένεια τα επαναλαμβάνουν αργότερα σε ασθενέστερα άτομα στο δικό τους περιβάλλον.
Yπάρχουν πάντως και παρήγορες εξελίξεις, ακόμη και σε περιπτώσεις ακραίων μορφών βίας: οι δράστες -δύο 11χρονα αγόρια- στην υπόθεση του λιθοβολισμού και της δολοφονίας του μικρού James Bulger αφέθησαν ύστερα από οχτώ χρόνια ελεύθεροι, επειδή κρίθηκε ότι δεν παρουσίαζαν πλέον κανέναν κίνδυνο για τους συνανθρώπους τους. Για να γίνει όμως αυτό, το αγγλικό κράτος επένδυσε 4.000.000 λίρες για εντατική ψυχολογική θεραπεία και αποκατάσταση αυτών των παιδιών.
Tο συμπέρασμα είναι ότι μια και δεν έχουμε βολικούς Kαιάδες για να πετάμε τα προβληματικά παιδιά, πρέπει να επενδύουμε στην πρόληψη.

Διαφορετικά, αναγκαζόμαστε να πληρώνουμε πολλαπλάσια για τη θεραπεία και την αποκατάσταση. Aν όμως δεν κάνουμε ούτε αυτό, αν δηλαδή κλειδώνουμε κάπου τα βίαια παιδιά κι εκεί εξελίσσονται σε ενήλικα τέρατα, ας μη μας εκπλήσσει ο φόρος του αίματος τον οποίο θα αναγκαζόμαστε κάποια στιγμή να καταβάλουμε.